Memory Banda: A Warrior’s Cry Against Child Marriage | TED

138,983 views ・ 2015-07-07

TED


Proszę kliknąć dwukrotnie na poniższe angielskie napisy, aby odtworzyć film.

Tłumaczenie: Kacper Borowiecki Korekta: Rysia Wand
00:13
I'll begin today
0
13014
1811
Zacznę dzisiaj
00:14
by sharing a poem
1
14825
2066
od prezentacji wiersza
00:16
written by my friend from Malawi,
2
16891
3135
napisanego przez moją koleżankę z Malawi,
00:20
Eileen Piri.
3
20026
2136
Eileen Piri.
00:22
Eileen is only 13 years old,
4
22162
3344
Eileen ma tylko 13 lat,
00:25
but when we were going through the collection of poetry that we wrote,
5
25506
5874
ale kiedy przeglądaliśmy pisaną przez nas poezję,
00:31
I found her poem so interesting,
6
31380
2868
zainteresowałam się tym wierszem,
00:34
so motivating.
7
34248
1997
zmotywował mnie.
00:36
So I'll read it to you.
8
36245
2113
Przeczytam go wam.
00:38
She entitled her poem "I'll Marry When I Want."
9
38905
3598
Nazwała swój wiersz: "Wyjdę za mąż, gdy zechcę".
00:42
(Laughter)
10
42503
2856
(Śmiech)
00:45
"I'll marry when I want.
11
45359
2531
"Wyjdę za mąż, gdy zechcę.
00:47
My mother can't force me to marry.
12
47890
4900
Matka mnie nie zmusi.
00:52
My father cannot force me to marry.
13
52790
3204
Ojciec nie może mnie zmusić.
00:57
My uncle, my aunt,
14
57526
2810
Mój wuj, moja ciotka,
01:00
my brother or sister,
15
60336
2345
moja siostra czy brat,
01:02
cannot force me to marry.
16
62681
2182
nikt nie może mnie zmusić.
01:05
No one in the world
17
65885
2369
Nikt na tym świecie
01:08
can force me to marry.
18
68254
3296
nie może zmusić mnie do małżeństwa.
01:11
I'll marry when I want.
19
71550
2949
Wyjdę za mąż, gdy zechcę.
01:14
Even if you beat me,
20
74499
2578
Nawet jeśli mnie pobijesz,
01:17
even if you chase me away,
21
77077
2670
nawet jeśli mnie odpędzisz,
01:19
even if you do anything bad to me,
22
79747
3181
jeśli zrobisz mi coś złego,
01:22
I'll marry when I want.
23
82928
3436
wyjdę za mąż, gdy zechcę.
01:26
I'll marry when I want,
24
86364
2903
Wyjdę za mąż, gdy zechcę
01:29
but not before I am well educated,
25
89267
3738
dopiero jak będę dobrze wykształcona
01:33
and not before I am all grown up.
26
93005
4318
i jak całkiem dorosnę.
01:37
I'll marry when I want."
27
97323
2487
Wyjdę za mąż, gdy zechcę".
01:40
This poem might seem odd,
28
100831
2996
Może wydać się dziwne,
01:43
written by a 13-year-old girl,
29
103827
3529
że napisała go 13-letnia dziewczynka,
01:47
but where I and Eileen come from,
30
107356
4783
ale tam, skąd ja i Eileen pochodzimy,
01:52
this poem, which I have just read to you,
31
112139
3761
wiersz, który właśnie odczytałam,
01:55
is a warrior's cry.
32
115900
3716
jest okrzykiem wojennym.
01:59
I am from Malawi.
33
119616
2925
Jestem z Malawi.
02:03
Malawi is one of the poorest countries,
34
123191
3924
Malawi to jeden z najbiedniejszych krajów,
02:07
very poor,
35
127115
2879
bardzo biedny,
02:09
where gender equality is questionable.
36
129994
4528
gdzie równość płci jest wątpliwa.
02:14
Growing up in that country,
37
134522
2322
Dorastając w tym państwie,
02:16
I couldn't make my own choices in life.
38
136844
3251
nie mogłam dokonywać własnych decyzji życiowych.
02:20
I couldn't even explore
39
140095
2298
Nie mogłam nawet odkryć
02:22
personal opportunities in life.
40
142393
2996
osobistych możliwości w życiu.
02:25
I will tell you a story
41
145389
2530
Opowiem wam historię
02:27
of two different girls,
42
147919
2462
dwóch różnych dziewczyn,
02:30
two beautiful girls.
43
150381
3645
dwóch pięknych dziewczyn.
02:34
These girls grew up
44
154026
2554
Te dziewczyny dorastały
02:36
under the same roof.
45
156580
2113
pod jednym dachem.
02:38
They were eating the same food.
46
158693
2717
Jadły to samo jedzenie.
02:41
Sometimes, they would share clothes,
47
161410
2763
Czasami dzieliły się ubraniami,
02:44
and even shoes.
48
164173
2809
a nawet butami.
02:46
But their lives ended up differently,
49
166982
4667
Ich życie potoczyło się inaczej,
02:51
in two different paths.
50
171649
1997
na dwa różne sposoby.
02:55
The other girl is my little sister.
51
175039
3715
Drugą dziewczyną jest moja młodsza siostra.
02:58
My little sister was only 11 years old
52
178754
4923
Moja siostra miała tylko 11 lat,
03:03
when she got pregnant.
53
183677
2652
kiedy zaszła w ciążę.
03:08
It's a hurtful thing.
54
188029
3713
To bolesna sprawa.
03:13
Not only did it hurt her, even me.
55
193352
3281
Boli nie tylko ją, ale i mnie.
03:16
I was going through a hard time as well.
56
196633
3599
Mnie też było ciężko.
03:20
As it is in my culture,
57
200232
3715
W mojej kulturze
03:23
once you reach puberty stage,
58
203947
2995
po osiągnięciu dojrzałości płciowej
03:26
you are supposed to go to initiation camps.
59
206942
3878
masz pojechać na obóz inicjacyjny.
03:30
In these initiation camps,
60
210820
2298
Na tych obozach uczą cię,
03:33
you are taught how to sexually please a man.
61
213118
3855
jak seksualnie zaspokajać mężczyznę.
03:36
There is this special day,
62
216973
1788
Jest taki specjalny dzień,
03:38
which they call "Very Special Day"
63
218761
3204
nazywany "Bardzo Specjalnym Dniem",
03:41
where a man who is hired by the community
64
221965
2554
kiedy mężczyzna zatrudniony przez wioskę
03:44
comes to the camp
65
224519
2624
przychodzi do obozu
03:47
and sleeps with the little girls.
66
227143
2429
i śpi z małymi dziewczynkami.
03:51
Imagine the trauma that these young girls
67
231252
2514
Wyobraźcie sobie, z jaką traumą te dziewczynki
03:53
go through every day.
68
233766
2750
muszą się codziennie zmagać.
03:58
Most girls end up pregnant.
69
238766
3159
Większość z nich zachodzi w ciążę.
04:01
They even contract HIV and AIDS
70
241925
2617
Zarażają się nawet HIV i AIDS
04:04
and other sexually transmitted diseases.
71
244542
2340
oraz innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.
04:07
For my little sister, she ended up being pregnant.
72
247692
4911
Dla mojej siostrzyczki skończyło się to ciążą.
04:12
Today, she's only 16 years old
73
252603
4063
Dziś ma tylko szesnaście lat
04:16
and she has three children.
74
256666
2996
i trójkę dzieci.
04:19
Her first marriage did not survive,
75
259662
3645
Jej pierwsze małżeństwo nie przetrwało,
04:23
nor did her second marriage.
76
263307
3297
drugie także się rozpadło.
04:26
On the other side, there is this girl.
77
266604
4177
Z drugiej strony mamy tę dziewczynę.
04:31
She's amazing.
78
271341
1973
Jest niesamowita.
04:33
(Laughter)
79
273314
1904
(Śmiech)
04:35
(Applause)
80
275218
2945
(Brawa)
04:39
I call her amazing because she is.
81
279723
2415
Nazywam ją niesamowitą, bo taka jest.
04:42
She's very fabulous.
82
282138
3065
Jest wspaniała.
04:45
That girl is me. (Laughter)
83
285203
3761
Ja jestem tą dziewczyną.
(Śmiech)
04:48
When I was 13 years old,
84
288964
3018
Kiedy miałam 13 lat,
04:51
I was told, you are grown up,
85
291982
3414
powiedziano mi, że dorosłam,
04:55
you have now reached of age,
86
295396
2832
że osiągnęłam wiek,
04:58
you're supposed to go to the initiation camp.
87
298228
3367
kiedy powinnam pojechać na obóz inicjacyjny.
05:01
I was like, "What?
88
301595
2972
Powiedziałam: "Co?
05:04
I'm not going to go to the initiation camps."
89
304567
3982
Nie pojadę na obóz inicjacyjny".
05:10
You know what the women said to me?
90
310349
2763
Wiecie, co kobiety mi powiedziały?
05:13
"You are a stupid girl. Stubborn.
91
313112
3622
"Jesteś głupią dziewczynką. Upartą.
05:16
You do not respect the traditions of our society, of our community."
92
316734
7267
Nie respektujesz tradycji naszego społeczeństwa i wioski".
05:24
I said no because I knew where I was going.
93
324001
3808
Powiedziałam "nie", bo wiedziałam, dokąd idę.
05:27
I knew what I wanted in life.
94
327809
2624
Wiedziałam, czego chcę w życiu.
05:31
I had a lot of dreams as a young girl.
95
331773
2965
Jako mała dziewczynka marzyłam o wielu rzeczach.
05:36
I wanted to get well educated,
96
336238
3645
Chciałam zdobyć wykształcenie,
05:39
to find a decent job in the future.
97
339883
2480
zdobyć porządną pracę w przyszłości.
05:42
I was imagining myself as a lawyer,
98
342363
1759
Widziałam siebie jako prawnika
05:44
seated on that big chair.
99
344122
2710
siedzącego na wielkim krześle.
05:46
Those were the imaginations that
100
346832
2306
Takie marzenia
05:49
were going through my mind every day.
101
349138
3330
miałam codziennie.
05:52
And I knew that one day,
102
352468
1834
Wiedziałam, że pewnego dnia
05:54
I would contribute something, a little something to my community.
103
354302
4574
wezmę w czymś udział, zrobię coś dla mojej wioski.
05:58
But every day after refusing,
104
358876
2531
Każdego dnia po odmowie
06:01
women would tell me,
105
361407
2020
kobiety pytały mnie:
06:03
"Look at you, you're all grown up. Your little sister has a baby.
106
363427
3390
"Popatrz na siebie, dorosłaś. Twoja młodsza siostra ma dziecko.
06:06
What about you?"
107
366817
1486
A co z tobą?".
06:08
That was the music that I was hearing every day,
108
368303
4714
To była śpiewka, którą słyszałam codziennie,
06:13
and that is the music that girls hear every day
109
373017
3877
śpiewka, którą dziewczyny słyszą codziennie,
06:16
when they don't do something that the community needs them to do.
110
376894
4149
jeśli nie robią czegoś, czego chce od nich społeczeństwo.
06:23
When I compared the two stories between me and my sister,
111
383524
3924
Kiedy porównałam historię swoją i mojej siostry
06:27
I said, "Why can't I do something?
112
387448
4737
powiedziałam: "Czemu nie mogę nic zrobić?
06:32
Why can't I change something that has happened for a long time
113
392185
5061
Czemu nie mogę zmienić czegoś, co od dawna ma miejsce
06:37
in our community?"
114
397246
2415
w naszej społeczności?".
06:39
That was when I called other girls
115
399661
2508
Zebrałam inne dziewczyny,
06:42
just like my sister, who have children,
116
402169
2554
które mają dzieci tak jak moja siostra,
06:44
who have been in class but they have forgotten how to read and write.
117
404723
3464
które były w szkole, ale zapomniały, jak się pisze i czyta.
06:48
I said, "Come on, we can remind each other
118
408187
2110
Powiedziałam: "Przypomnimy sobie nawzajem,
06:50
how to read and write again,
119
410297
2135
jak się pisze i czyta,
06:52
how to hold the pen, how to read, to hold the book."
120
412432
3808
jak trzymać długopis, czytać, trzymać książkę".
06:56
It was a great time I had with them.
121
416240
3645
Mam świetne wspomnienia z naszej pracy.
06:59
Nor did I just learn a little about them,
122
419885
4272
Nie tylko dowiedziałam się trochę o nich,
07:04
but they were able to tell me their personal stories,
123
424157
3437
ale opowiadały mi swoje własne historie,
07:07
what they were facing every day
124
427594
1811
z jakimi problemami spotykają się
07:09
as young mothers.
125
429405
2670
jako młode matki.
07:12
That was when I was like,
126
432075
1997
Wtedy pomyślałam:
07:14
'Why can't we take all these things that are happening to us
127
434072
3924
"Czemu nie możemy zebrać wszystkich rzeczy, które nas dotykają
07:17
and present them and tell our mothers, our traditional leaders,
128
437996
3877
i powiedzieć naszym matkom, naszym tradycyjnym przywódcom,
07:21
that these are the wrong things?"
129
441873
1997
że te rzeczy są złe?".
07:23
It was a scary thing to do,
130
443870
2067
To było trudne do zrobienia,
07:25
because these traditional leaders,
131
445937
1973
bo ci tradycyjni przywódcy
07:27
they are already accustomed to the things
132
447910
2204
są już przyzwyczajeni do rzeczy,
07:30
that have been there for ages.
133
450114
2440
które mają miejsce od zawsze.
07:32
A hard thing to change,
134
452554
1927
Trudno to zmienić,
07:34
but a good thing to try.
135
454481
2624
ale warto spróbować.
07:37
So we tried.
136
457105
2252
Spróbowaliśmy.
07:39
It was very hard, but we pushed.
137
459357
2508
Było bardzo trudno, ale się udało.
07:42
And I'm here to say that in my community,
138
462245
2864
Mogę wam powiedzieć, że nasza wioska
07:45
it was the first community after girls
139
465109
2560
była pierwszą, w której dziewczyny
07:47
pushed so hard to our traditional leader,
140
467669
3367
tak mocno nacisnęły przywódców,
07:51
and our leader stood up for us and said no girl has to be married
141
471036
4389
że wstawili się za nami i ogłosili, że żadna dziewczyna nie wyjdzie za mąż
07:55
before the age of 18.
142
475425
2229
zanim nie skończy 18 lat.
07:57
(Applause)
143
477654
3853
(Brawa)
08:05
In my community,
144
485502
1741
To w mojej wiosce
08:07
that was the first time a community,
145
487243
2647
jako w pierwszej
08:09
they had to call the bylaws,
146
489890
2461
ustanowiono regulamin,
08:12
the first bylaw that protected girls
147
492351
3507
pierwszy regulamin chroniący dziewczęta
08:15
in our community.
148
495858
2194
w naszej wsi.
08:18
We did not stop there.
149
498052
1788
Nie zatrzymaliśmy się.
08:19
We forged ahead.
150
499840
2949
Poszliśmy dalej.
08:22
We were determined to fight for girls not just in my community,
151
502789
3854
Postanowiliśmy walczyć o dziewczyny nie tylko w naszej,
08:26
but even in other communities.
152
506643
2786
ale i w innych wsiach.
08:29
When the child marriage bill was being presented in February,
153
509429
4133
Kiedy ustawa o małżeństwach dzieci była w lutym prezentowana,
08:33
we were there at the Parliament house.
154
513562
3646
byliśmy w budynku parlamentu.
08:37
Every day, when the members of Parliament were entering,
155
517208
4086
Każdego ranka pytaliśmy wchodzących parlamentarzystów:
08:41
we were telling them, "Would you please support the bill?"
156
521294
3089
"Czy poprzecie ustawę?".
08:44
And we don't have much technology like here,
157
524383
4759
Nie mieliśmy technologii takiej, jak tu,
08:49
but we have our small phones.
158
529142
1997
ale mieliśmy komórki.
08:51
So we said, "Why can't we get their numbers and text them?"
159
531139
5030
Stwierdziliśmy: "A może zdobyć ich numery telefonów i SMS-ować?".
08:56
So we did that. It was a good thing.
160
536178
3250
Zrobiliśmy to. To był dobry pomysł.
08:59
(Applause)
161
539428
2020
(Brawa)
09:01
So when the bill passed, we texted them back,
162
541448
2973
Kiedy ustawa przeszła, odpisaliśmy im:
09:04
"Thank you for supporting the bill."
163
544421
2428
"Dziękujemy za wsparcie ustawy".
09:06
(Laughter)
164
546849
1070
(Śmiech)
09:07
And when the bill was signed by the president,
165
547919
3345
Kiedy prezydent podpisał ustawę,
09:11
making it into law, it was a plus.
166
551264
3366
wprowadzając ją w życie, to był plus.
09:14
Now, in Malawi, 18 is the legal marriage age, from 15 to 18.
167
554630
5852
Teraz w Malawi wolno wyjść za mąż w wieku 18, a nie 15 lat.
09:20
(Applause)
168
560482
3645
(Brawa)
09:26
It's a good thing to know that the bill passed,
169
566495
3576
To dobrze, że ustawa przeszła,
09:30
but let me tell you this:
170
570071
3042
ale muszę coś dodać.
09:33
There are countries where 18 is the legal marriage age,
171
573113
4388
Są kraje, gdzie 18 lat to legalny wiek małżeństwa,
09:37
but don't we hear cries of women and girls every day?
172
577501
4272
ale czy nie słychać tam płaczu kobiet i dziewczyn?
09:41
Every day, girls' lives are being wasted away.
173
581773
5643
Każdego dnia marnuje się życie kolejnych dziewczyn.
09:47
This is high time for leaders to honor their commitment.
174
587416
6454
Nadszedł czas, żeby liderzy wywiązali się z obietnic.
09:53
In honoring this commitment,
175
593870
2369
Wywiązanie się z obietnic oznacza
09:56
it means keeping girls' issues at heart every time.
176
596239
5712
stałe przykładanie wagi do spraw kobiet.
10:01
We don't have to be subjected as second,
177
601951
3761
Nie trzeba spychać nas na drugie miejsce.
10:05
but they have to know that women, as we are in this room,
178
605712
4238
Muszą wiedzieć, że kobiety takie jak my tutaj
10:09
we are not just women, we are not just girls,
179
609950
3050
nie są tylko kobietami, nie są tylko dziewczynami.
10:13
we are extraordinary.
180
613000
1980
Jesteśmy niezwykłe.
10:14
We can do more.
181
614980
1913
Możemy zrobić więcej.
10:16
And another thing for Malawi,
182
616893
2995
Inna rzecz dotycząca Malawi
10:19
and not just Malawi but other countries:
183
619888
2902
oraz innych państw:
10:22
The laws which are there,
184
622790
3785
mamy już prawa.
10:26
you know how a law is not a law until it is enforced?
185
626575
5851
Czym jednak jest prawo, jeśli nie jest egzekwowane?
10:32
The law which has just recently passed
186
632426
3413
Prawo, które niedawno wprowadzono
10:35
and the laws that in other countries have been there,
187
635839
2624
i prawa w innych krajach już są,
10:38
they need to be publicized at the local level,
188
638463
3924
ale muszą być ogłoszone na poziomie lokalnym,
10:42
at the community level,
189
642387
2183
na poziomie społeczności,
10:44
where girls' issues are very striking.
190
644570
5386
gdzie problemy dziewczyn są uderzające.
10:49
Girls face issues, difficult issues, at the community level every day.
191
649956
4760
Wiejskie dziewczyny każdego dnia napotykają na trudne problemy.
10:55
So if these young girls know that there are laws that protect them,
192
655274
5085
Jeśli młode dziewczyny dowiedzą się, że są prawa, które je chronią,
11:00
they will be able to stand up and defend themselves
193
660359
2786
będą mogły się postawić i obronić,
11:03
because they will know that there is a law that protects them.
194
663145
3671
bo będą wiedziały, że prawo je chroni.
11:09
And another thing I would say is that
195
669254
4109
Chcę także powiedzieć,
11:13
girls' voices and women's voices
196
673363
4598
że głosy dziewczyn i kobiet
11:17
are beautiful, they are there,
197
677961
2763
są piękne, są wśród nas,
11:20
but we cannot do this alone.
198
680724
3181
ale nie możemy zrobić tego same.
11:23
Male advocates, they have to jump in,
199
683905
2670
Życzliwi mężczyźni muszą się dołączyć,
11:26
to step in and work together.
200
686575
1950
wkroczyć i działać razem.
11:28
It's a collective work.
201
688525
2578
To praca zbiorowa.
11:31
What we need is what girls elsewhere need:
202
691103
2740
Potrzebujemy tego, co wszystkie dziewczyny:
11:33
good education, and above all, not to marry whilst 11.
203
693843
5758
dobrej edukacji i przede wszystkim
nie wydawania za mąż 11-latek.
11:42
And furthermore,
204
702085
2868
Co więcej,
11:44
I know that together,
205
704953
3065
wiem, że razem
11:48
we can transform the legal,
206
708018
3948
możemy zmienić prawne,
11:51
the cultural and political framework
207
711966
3169
kulturalne i polityczne ramy,
11:55
that denies girls of their rights.
208
715135
4771
które odmawiają dziewczynom ich praw.
11:59
I am standing here today
209
719906
5058
Stoję dzisiaj przed wami
12:04
and declaring that we can end child marriage in a generation.
210
724964
7040
i oświadczam, że jedno pokolenie może zakończyć zjawisko małżeństw dzieci.
12:12
This is the moment
211
732677
2183
To chwila,
12:14
where a girl and a girl, and millions of girls worldwide,
212
734860
4434
kiedy każda dziewczyna miliony dziewcząt na świecie
12:19
will be able to say,
213
739294
2601
będą mogły powiedzieć:
12:21
"I will marry when I want."
214
741895
3204
"Wyjdę za mąż, gdy zechcę".
12:25
(Applause)
215
745099
3045
(Brawa)
12:35
Thank you. (Applause)
216
755284
1935
Dziękuję. (Brawa)
O tej stronie

Na tej stronie poznasz filmy z YouTube, które są przydatne do nauki języka angielskiego. Zobaczysz lekcje angielskiego prowadzone przez najlepszych nauczycieli z całego świata. Kliknij dwukrotnie na angielskie napisy wyświetlane na stronie każdego filmu, aby odtworzyć film od tego miejsca. Napisy przewijają się synchronicznie z odtwarzaniem filmu. Jeśli masz jakieś uwagi lub prośby, skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego.

https://forms.gle/WvT1wiN1qDtmnspy7