A brief history of Spanish - Ilan Stavans

375,278 views ・ 2022-08-02

TED-Ed


Dubbelklik op de Engelse ondertitels hieronder om de video af te spelen.

Vertaald door: Dilara Kabak Nagekeken door: Dick Stada
00:07
Beginning in the 3rd century, before the coming era,
0
7754
2836
In de derde eeuw voor Christus,
00:10
the Romans conquered the Iberian Peninsula.
1
10590
2377
veroverden de Romeinen het Iberisch Schiereiland.
00:13
This period gave rise to several regional languages in the area that's now Spain,
2
13301
5130
Deze periode resulteerde in verschillende streektalen in het oude Spanje,
00:18
including Castilian, Catalan and Galician.
3
18431
3003
zoals het Castiliaans, het Catalaans en het Galicisch.
00:22
One of these would become Spanish— but not for another 1,500 years.
4
22143
4588
Een van deze talen zou het Spaans worden, maar pas 1.500 jaar later.
00:26
Those years tell the origin story of what’s become a global modern language.
5
26939
5631
Die jaren beschrijven de geschiedenis van wat een moderne wereldtaal is geworden.
00:32
During the Roman occupation,
6
32945
1585
Tijdens de Romeinse bezetting
00:34
colloquial spoken Latin, often called “Vulgar Latin,”
7
34530
3963
werd informeel Latijn, dat ook wel ‘plat Latijn’ werd genoemd,
00:38
mixed with Indigenous languages.
8
38493
2210
vermengd met inheemse talen.
00:40
Approximately 75% of modern Spanish comes from Latin, including syntactic rules.
9
40703
6673
Ongeveer 75% van het moderne Spaans komt uit het Latijn, ook de grammatica.
00:47
For instance, verbs are conjugated in a similar way as in Latin.
10
47668
4296
Werkwoorden worden bijvoorbeeld net als in het Latijn vervoegd.
00:52
And like other Roman languages, nouns have gender:
11
52215
3295
En zoals andere Romaanse talen, hebben substantieven een geslacht:
00:55
el sol, the sun, is masculine, whereas la luna, the moon, is feminine.
12
55843
5923
‘el sol’, de zon, is mannelijk, terwijl ‘la luna’, de maan, vrouwelijk is.
01:02
After the Roman Empire collapsed,
13
62266
2086
Na de val van het Romeinse Rijk,
01:04
a series of other powers conquered the region.
14
64352
2669
werd het gebied veroverd door een serie andere machten.
01:07
First came the Visigoths starting in the 5th century of the common era.
15
67438
4338
Eerst kwamen de Visigoten in de 5de eeuw na Christus.
01:12
They spoke an eastern Germanic language
16
72110
2419
Ze spraken een Oost-Germaanse taal
01:14
that would eventually become part of German
17
74529
2711
die uiteindelijk deel van het Duits zou worden
01:17
and lent a few words to the language that would become Spanish.
18
77240
3587
en een paar woorden uitleende aan de taal die het Spaans zou worden.
01:21
Then the Umayyad Caliphate ousted the Visigoths.
19
81035
4338
Daarna verdreven de Omajjaden de Visigoten.
01:25
They spoke Arabic, which left a strong mark on modern Spanish:
20
85706
4672
Ze spraken Arabisch, wat zijn stempel drukte op het moderne Spaans.
01:30
over a thousand words come from Arabic.
21
90378
2669
Meer dan duizend woorden komen uit het Arabisch.
01:33
These often have a starting “a” or “z” sound,
22
93714
3504
Deze beginnen meestal met de ‘a’- of ‘z’-klank
01:37
and sometimes include an “h.”
23
97218
2127
en bevatten soms een ‘h’.
01:39
In 1492, the Catholic Church consolidated its power through two monarchs,
24
99720
5548
In 1492 verstevigde de Katholieke Kerk haar kracht door twee vorsten,
01:45
Isabella and Ferdinand,
25
105268
1626
Isabella en Ferdinand.
01:46
expelling Muslims and Jews,
26
106894
2253
Ze verdreven de moslims en de joden,
01:49
combining the distinct regional kingdoms into one nation,
27
109147
4004
brachten de verschillende regionale koninkrijken samen tot één natie,
01:53
and adopting one of the local languages as the official state language.
28
113151
4421
en namen een van de lokale talen over als de officiële landstaal.
01:57
That language was Castellano, or Castilian, from the Kingdom of Castile,
29
117822
5130
Die taal was het Castiliaans, de taal van het Koninkrijk Castilië,
02:02
which was centrally located in Spain and home to Madrid.
30
122952
3587
dat centraal in Spanje lag en bij Madrid hoorde.
02:07
Thereafter Castellano became Español, or Spanish.
31
127039
3671
Daarna werd het Castiliaans Español of Spaans.
02:11
But the Spanish of 1492 was Old Spanish, very different from Spanish today.
32
131210
5047
Maar het Spaans van 1492 was Oudspaans, heel anders dan het Spaans van nu.
02:16
That same year, Christopher Columbus sailed across the Atlantic Ocean,
33
136591
4045
Datzelfde jaar had Christoffel Colombus de Atlantische Oceaan over gevaren,
02:20
marking the start of the Spanish conquest of the Americas.
34
140636
3295
wat het begin vormde van de Spaanse verovering van Amerika.
02:24
The Indigenous population of the Americas
35
144223
2378
De inheemse bevolking van Amerika
02:26
spoke an estimated 2,000 different languages.
36
146601
3211
sprak naar schatting tweeduizend verschillende talen.
02:30
Over the next few decades,
37
150021
1585
In de decennia daarna,
02:31
most of them were forced to adopt Spanish at the expense of their own languages.
38
151606
5171
werden de meesten van hen gedwongen om het Spaans over te nemen.
02:36
Still, words from Indigenous languages became part of Spanish.
39
156944
4088
Toch werden inheemse woorden opgenomen in het Spaans.
02:41
From Nahuatl, the language of the Aztec Empire,
40
161032
3420
Vanuit het Nahuatl, de taal van het Azteekse Rijk,
02:44
came words with “ch” and “y” like “chapulin” and “coyote.”
41
164452
6631
kwamen woorden die met een ‘ch’ en ‘y’ beginnen, zoals ‘chapulin’ en ‘coyote’.
02:51
From Quechua, a language spoken in the Peruvian Andes,
42
171459
3837
Vanuit het Quechua, een taal die gesproken wordt in de Peruviaanse Andes,
02:55
came words with “ch” like “cancha,” “chullo,” and “poncho.”
43
175296
5631
kwamen woorden met ‘ch’, zoals ‘cancha’, ‘chullo’ en ‘poncho’.
03:01
Some of these words describe things
44
181636
1793
Sommige woorden beschrijven dingen
03:03
that hadn’t existed in the Spanish lexicon before,
45
183429
3003
die toen nog niet bestonden in de Spaanse woordenschat,
03:06
while others replaced existing Spanish words even in Spain.
46
186432
4046
terwijl andere woorden al bestaande Spaanse woorden vervingen.
03:10
By the time Miguel de Cervantes published the first part of “Don Quixote” in 1605,
47
190895
5464
Toen Miguel de Cervantes in 1605 het eerste deel van ‘Don Quixote’ uitgaf,
03:16
the language was arguably more similar to modern Spanish
48
196567
3629
leek het Spaans van toen meer op het moderne Spaans
03:20
than plays of one of his contemporaries, William Shakespeare,
49
200196
3920
dan de toneelstukken van tijdgenoot William Shakespeare
03:24
were to modern English.
50
204116
1627
op het moderne Engels leken.
03:26
Starting in the 18th century,
51
206285
1961
Vanaf de 18de eeuw
03:28
French language and culture were extremely fashionable in Spain,
52
208246
3962
was de Franse taal en cultuur extreem populair in Spanje,
03:32
and later Hispanic America.
53
212208
2085
en later ook in Latijns-Amerika.
03:34
While the two languages already had commonalities
54
214627
3045
Omdat de twee talen al overeenkomsten hadden
03:37
from their shared roots in Latin,
55
217672
2168
door hun verwantschap aan het Latijn,
03:39
Spanish gained new words from French during this period.
56
219840
3504
kreeg het Spaans er in deze periode nieuwe woorden bij uit het Frans.
03:43
In the 19th century, all over Central and South America,
57
223970
3586
In de 19de eeuw kwamen in heel Midden- en Zuid-Amerika
03:47
people revolted to gain independence from Spain.
58
227556
3295
mensen in opstand om onafhankelijk van Spanje te worden.
03:51
In the newly sovereign nations,
59
231185
1835
In de nieuwe onafhankelijke naties
03:53
people continued to speak the language of their former oppressors.
60
233020
3963
bleef men de taal van hun voormalige onderdrukkers spreken.
03:57
Today, there are approximately 415 million inhabitants of Hispanic America.
61
237275
6506
Tegenwoordig wonen ongeveer 415 miljoen mensen in Latijns-Amerika.
04:04
Spanish is the official language of 21 countries and Puerto Rico.
62
244615
4713
Spaans is de officiële taal van 21 landen en van Puerto Rico.
04:09
As of 2021, only English, Mandarin, and Hindi have more speakers.
63
249537
5964
Tegenwoordig hebben alleen Engels, Mandarijn en Hindi meer sprekers.
04:16
How does a language with so many speakers around the world
64
256043
3420
Hoe kan het dat een taal met zoveel sprekers over de hele wereld
04:19
not break apart into new languages the way Vulgar Latin did?
65
259463
4213
niet in nieuwe talen overgaat, zoals bij het plat Latijn?
04:24
There's no easy answer to this question.
66
264135
2335
Er is geen eenvoudig antwoord op deze vraag.
04:26
Other languages that spread through colonialism, like French,
67
266721
3628
Andere talen die door kolonialisme werden verspreid, zoals het Frans,
04:30
have mixed with Indigenous languages to form entirely new ones.
68
270349
4129
mengden zich met inheemse talen en vormden geheel nieuwe talen.
04:34
Some would argue that Spanglish, a mixture of Spanish and English,
69
274812
4254
Sommigen beweren dat het ‘Spanglish’, een mix van Spaans en Engels,
04:39
is a distinct language or on its way to becoming one.
70
279066
3379
een aparte taal is, of zal worden.
04:43
But although a person in Buenos Aires occasionally might use words
71
283195
3963
Maar ook al gebruikt iemand uit Buenos Aires woorden
04:47
that aren’t fully intelligible to someone in Bogotá or Mexico City,
72
287158
4880
die niet helemaal te begrijpen zijn door iemand uit Bogotá of Mexico-Stad,
04:52
Spanish retains enough unity of syntax, grammar, and vocabulary
73
292204
4880
behoudt het Spaans toch genoeg eenheid qua syntaxis, grammatica en woordenschat
04:57
to remain one language.
74
297084
1961
om één taal te blijven.
Over deze website

Deze site laat u kennismaken met YouTube-video's die nuttig zijn om Engels te leren. U ziet Engelse lessen gegeven door topdocenten uit de hele wereld. Dubbelklik op de Engelse ondertitels op elke videopagina om de video af te spelen. De ondertitels scrollen synchroon met het afspelen van de video. Heeft u opmerkingen of verzoeken, neem dan contact met ons op via dit contactformulier.

https://forms.gle/WvT1wiN1qDtmnspy7