Nathalie Cabrol: How Mars might hold the secret to the origin of life

76,056 views

2015-04-20・ TED

Nathalie Cabrol: How Mars might hold the secret to the origin of life

76,056 views・2015-04-20

TED


Please double-click on the English subtitles below to play the video.

Çeviri: Aysu Ayık Gözden geçirme: Ramazan Şen
00:12
Well, you know, sometimes
0
12765
1511
Evet, hani bazen
00:14
the most important things come in the smallest packages.
1
14276
2982
en mühim şeyler ufacık kutulardan çıkar.
00:17
I am going to try to convince you, in the 15 minutes I have,
2
17258
3589
Sizi bu 15 dakikada, mikropların da bir konuda
00:20
that microbes have a lot to say about questions such as,
3
20847
4253
söyleyebilecekleri bir çok şeyi olduğuna inandırmaya çalışacağım.
00:25
"Are we alone?"
4
25100
1898
Soru şu ki; "Acaba yalnız mıyız?"
00:26
and they can tell us more about not only life in our solar system
5
26998
5225
Mikroplar güneş sistemimizdeki hayata ek olarak sistemimizin ötesindeki hayat
00:32
but also maybe beyond,
6
32223
1877
hakkında da bir şeyler söyleyebilir,
00:34
and this is why I am tracking them down in the most impossible places on Earth,
7
34100
5297
bu yüzden onları, Yeryüzü'ndeki, hayatta kalabilmenin imkansıza yakın olduğu
00:39
in extreme environments where conditions
8
39397
2369
ve onları ölümün eşiğine getiren
00:41
are really pushing them to the brink of survival.
9
41766
2684
çevre koşullarında arıyorum.
00:44
Actually, sometimes me too, when I'm trying to follow them too close.
10
44450
3254
Doğrusu, ben de onları incelerken onlar gibi sınırlarımı zorluyorum.
00:47
But here's the thing:
11
47704
1817
Ama işin aslı şu:
00:49
We are the only advanced civilization in the solar system,
12
49521
5613
Biz sistemimizdeki tek gelişmiş uygarlığız ama bu,
00:55
but that doesn't mean that there is no microbial life nearby.
13
55134
3744
yakınlarda başka mikrobik canlıların olmadığı anlamına gelmez.
00:58
In fact, the planets and moons you see here
14
58878
3785
Gerçek şu ki, burada gördüğünüz gezegenler ve aylar,
01:02
could host life -- all of them -- and we know that,
15
62663
3970
her biri hayata ev sahipliği yapmış olabilir ve biliyoruz ki,
01:06
and it's a strong possibility.
16
66633
2849
bu güçlü bir olasılık.
01:09
And if we were going to find life on those moons and planets,
17
69482
4653
Eğer bu gezegenlerde ve aylarda yaşam bulabilirsek
01:14
then we would answer questions such as,
18
74135
3016
şu tür soruları da yanıtlayabiliriz:
01:17
are we alone in the solar system?
19
77151
2136
Güneş sisteminde yalnız mıyız?
01:19
Where are we coming from?
20
79287
1969
Biz nereden geldik?
01:21
Do we have family in the neighborhood?
21
81256
2977
Yakınlarda akrabalarımız var mı?
01:24
Is there life beyond our solar system?
22
84233
3924
Kendi güneş sistemimizin de ötesinde yaşam var mı?
01:28
And we can ask all those questions because there has been a revolution
23
88157
4087
Ve tüm bu soruları sorabiliriz çünkü
yaşama elverişli gezegen anlayışımızda köklü bir değişim var.
01:32
in our understanding of what a habitable planet is,
24
92244
4276
Ve bugün, yaşama elverişli bir gezegen
01:36
and today, a habitable planet is a planet
25
96520
3340
01:39
that has a zone where water can stay stable,
26
99860
4333
suyun sıvı halde bulunabildiği bir bölgeye sahip gezegendir,
01:44
but to me this is a horizontal definition of habitability,
27
104193
3729
ama bana göre bu yatay bir tanımlama,
01:47
because it involves a distance to a star,
28
107922
2275
çünkü yıldızlara uzak olmayı gerektiriyor,
01:50
but there is another dimension to habitability,
29
110197
2972
fakat hayat barındırabilecekler için farklı bir boyut var
01:53
and this is a vertical dimension.
30
113169
2181
ve bu dikey bir boyut.
01:55
Think of it as
31
115840
3687
Güneşin çok uzağında olan bir gezegenin de
01:59
conditions in the subsurface of a planet where you are very far away from a sun,
32
119527
6683
yüzeyinin altındaki koşulları şöyle bir düşünün,
02:06
but you still have water, energy, nutrients,
33
126210
3143
suyun olduğu, enerjinin olduğu,
yiyecek anlamına gelen besin maddelerinin
02:09
which for some of them means food,
34
129353
1951
02:11
and a protection.
35
131304
1903
ve korunmanın olduğu.
02:13
And when you look at the Earth,
36
133207
2044
Ve dünyamıza, güneş ışığının giremediği
02:15
very far away from any sunlight, deep in the ocean,
37
135251
4545
yerlere baktığımızda, okyanusların derinliklerine, gelişen,
02:19
you have life thriving
38
139796
1869
hayatı sürdürebilmek için
02:21
and it uses only chemistry for life processes.
39
141665
4011
kimyayı kullanan hayatlar bulabilirsiniz.
02:25
So when you think of it at that point, all walls collapse.
40
145676
5650
Bunu bu şekilde düşündüğünüzde bütün duvarlar yıkılır.
02:31
You have no limitations, basically.
41
151326
2274
Temelde sınırları aşmış olursunuz.
02:33
And if you have been looking at the headlines lately,
42
153600
2560
Ve eğer son zamanlarda haber başlıklarına baktıysanız
02:36
then you will see that we have discovered a subsurface ocean
43
156160
2960
Europa'da, Ganymede'de, Enceladus'da ve Titan'da
02:39
on Europa, on Ganymede, on Enceladus, on Titan,
44
159120
3869
yeraltı okyanusları, en son Enceladus'da gayzer ve
02:42
and now we are finding a geyser and hot springs on Enceladus,
45
162989
2934
Enceladus'ta sıcak kaynaklar bulduğumuzu görürsünüz.
02:45
Our solar system is turning into a giant spa.
46
165923
4055
Güneş sistemimiz büyük bir kaplıca olma yolunda.
02:49
For anybody who has gone to a spa knows how much microbes like that, right?
47
169978
3886
Kaplıcalara gidenler mikropların spaları ne kadar sevdiğini bilir, değil mi?
02:53
(Laughter)
48
173864
1718
(Gülüşmeler)
02:55
So at that point, think also about Mars.
49
175582
3529
Bu noktada, Mars'ı bir düşünün.
02:59
There is no life possible at the surface of Mars today,
50
179111
3367
Bugün Mars'ın yüzeyde hayat barındırması imkansız ama,
03:02
but it might still be hiding underground.
51
182478
3251
belki de yeraltında saklanıyor olabilir.
03:05
So, we have been making progress in our understanding of habitability,
52
185729
5610
Yaşama elverişlilik kavramındaki ilerleyişimiz devam etmekte,
03:11
but we also have been making progress in our understanding
53
191339
2772
ama bu arada Yeryüzü'ndeki hayatın
işaretlerini anlamaya da devam ediyoruz.
03:14
of what the signatures of life are on Earth.
54
194111
3576
03:17
And you can have what we call organic molecules,
55
197687
2856
Organik molekül denen şeylere sahip olabilirsiniz
03:20
and these are the bricks of life,
56
200543
1927
ve bunlar hayatın yapı taşlarıdır.
03:22
and you can have fossils,
57
202470
1880
Ve fosilleriniz, mineralleriniz,
03:24
and you can minerals, biominerals,
58
204350
2903
kayalar ve bakteriler arasındaki
03:27
which is due to the reaction between bacteria and rocks,
59
207253
3390
reaksiyondan oluşan biomineralleriniz
03:30
and of course you can have gases in the atmosphere.
60
210643
3134
ve elbette atmosferdeki gazlara sahip olabilirsiniz.
03:33
And when you look at those tiny green algae
61
213777
2206
Ve slaytdaki
03:35
on the right of the slide here,
62
215983
1951
o küçük yeşil yosunlara baktığınızda
03:37
they are the direct descendants of those who have been pumping oxygen
63
217934
3516
dünyamızdaki atmosfere bir milyar önce oksijen pompalayan
03:41
a billion years ago in the atmosphere of the Earth.
64
221450
2393
şeylerin torunlarıdır.
03:43
When they did that, they poisoned 90 percent of the life
65
223843
2622
Onlar öyle yaptığı sırada yüzeydeki
03:46
at the surface of the Earth,
66
226465
1522
hayatın %90'ını zehirledi.
03:47
but they are the reason why you are breathing this air today.
67
227987
3203
Fakat bugün soluduğumuz havayı onlara borçluyuz.
03:52
But as much as our understanding grows of all of these things,
68
232740
5185
Fakat, tüm bunlarla ilgili anlayışımızı daha da geliştirecek olursak
03:57
there is one question we still cannot answer,
69
237925
2926
hâlâ yanıtlayamadığımız bir sorumuz daha var,
04:00
and this is, where are we coming from?
70
240851
2275
ve bu; biz nereden geldik?
04:03
And you know, it's getting worse,
71
243126
1718
Biliyorsunuz ki bu kötüye gitmekte
04:04
because we won't be able to find the physical evidence
72
244844
3042
çünkü bu gezegende, nereden geldiğimizle alakalı
04:07
of where we are coming from on this planet,
73
247886
2554
somut bir kanıt bulabilme imkanımız yok
04:10
and the reason being is that anything that is older than four billion years is gone.
74
250440
5690
ve bunu oluşturan her neyse 4 milyar yıl öncesinden beri kayıp.
04:16
All record is gone,
75
256130
1624
Tüm kayıtlar silindi.
04:17
erased by plate tectonics and erosion.
76
257754
3878
Tektonik plakalar ve erozyonlarla silindi.
04:21
This is what I call the Earth's biological horizon.
77
261632
3552
Bunu da Dünya'nın biyolojik ufku olarak adlandırıyorum.
04:25
Beyond this horizon we don't know where we are coming from.
78
265184
3483
Nereden geldiğimiz bu ufkun ötesinde yatıyor ve biz bunu göremiyoruz
04:28
So is everything lost? Well, maybe not.
79
268667
2926
Yani her şey kayıp mı? Evet belki de değil.
04:31
And we might be able to find evidence of our own origin
80
271593
3715
Belki de kendi kökümüzde bu ipucunu bulabilme imkanımız olabilir.
04:35
in the most unlikely place, and this place in Mars.
81
275308
3111
En az ihtimali olan bir yer; Mars.
04:39
How is this possible?
82
279929
1491
Bu nasıl olabilir peki?
04:41
Well clearly at the beginning of the solar system,
83
281420
2781
Evet, açıkça güneş sistemimizin başlangıcında
04:44
Mars and the Earth were bombarded by giant asteroids and comets,
84
284201
4968
Mars ve Dünya asteroid ve kuyruklu yıldızlarla bombalandı
04:49
and there were ejecta from these impacts all over the place.
85
289169
3158
ve bu bombardıman sonucu etrafa saçılan püskürükler vardı.
04:52
Earth and Mars kept throwing rocks at each other for a very long time.
86
292327
3860
Dünya ve Mars uzun süre bu kayaları fırlatmaya devam ettiler.
04:56
Pieces of rocks landed on the Earth.
87
296187
2043
Mars'tan kayalar Dünya'ya
04:58
Pieces of the Earth landed on Mars.
88
298230
1951
Dünya'dan parçacıklar Mars'a kondu.
05:00
So clearly, those two planets may have been seeded by the same material.
89
300181
5178
Yani açıkça bu iki gezegen aynı maddelerle tohumlanmış olabilir.
05:05
So yeah, maybe Granddady is sitting there on the surface and waiting for us.
90
305359
3924
Yani evet belki de Büyükbaba orada öylece oturuyor ve bizi bekliyordur.
05:10
But that also means that we can go to Mars and try to find traces of our own origin.
91
310659
7531
Yani bu demek oluyor ki Mars'a gidebilir ve kökenlerimizin izlerini bulabiliriz.
05:18
Mars may hold that secret for us.
92
318190
2252
Mars bizim için bu sırları saklıyor olablir.
05:20
This is why Mars is so special to us.
93
320442
2708
Ve bu Mars'ın bizim için neden özel olduğunun nedenidir.
05:23
But for that to happen,
94
323150
2010
Ama bunun olması için,
05:25
Mars needed to be habitable at the time when conditions were right.
95
325160
5384
Mars koşullarının yaşanılabilir durumda olması gerekliydi.
05:30
So was Mars habitable?
96
330544
1856
Peki mars öyle bir yer miydi?
05:32
We have a number of missions telling us exactly the same thing today.
97
332400
3854
Bugün bize tam da aynı şeyi söyleyen birkaç görevimiz var.
05:36
At the time when life appeared on the Earth,
98
336254
3738
Dünya'da hayatın yeşermeye başladığı zamanlarda
05:39
Mars did have an ocean, it had volcanoes, it had lakes,
99
339992
4838
Mars'ta da okyanus vardı. Volkanları, gölleri, deltaları
05:44
and it had deltas like the beautiful picture you see here.
100
344830
2843
ve bu güzel resimde de görmektesiniz.
05:47
This picture was sent by the Curiosity rover only a few weeks ago.
101
347673
3787
Resim bir kaç hafta önce Curiosity robotundan geldi ve bu resim
05:51
It shows the remnants of a delta, and this picture tells us something:
102
351460
3682
bize bir şeyler anlatmakta. Uzun zaman önce, yüzeyinde suyun bol
05:55
water was abundant
103
355142
1954
ve bir kaynağının olduğu
05:57
and stayed founting at the surface for a very long time.
104
357096
2661
deltanın kalıntılarını anlatan bir resim.
05:59
This is good news for life.
105
359757
1811
Yaşam için iyi bir haber bu.
06:01
Life chemistry takes a long time to actually happen.
106
361568
3422
Yaşamın kimyasının fiilen oluşması uzun zaman alır.
06:04
So this is extremely good news,
107
364990
1517
Yani bu oldukça iyi bir haber,
06:06
but does that mean that if we go there, life will be easy to find on Mars?
108
366507
3620
peki bu biz Mars'a gidersek hayatı kolayca bulabileceğiz manasına mı gelir?
06:10
Not necessarily.
109
370127
1883
Kolay olup olmaması şart değil.
06:12
Here's what happened:
110
372010
1851
Burada olan şey:
06:13
At the time when life exploded at the surface of the Earth,
111
373861
3369
Hayat, Dünya yüzeyinde ortaya çıktığı dönemde
06:17
then everything went south for Mars,
112
377230
2139
Mars için her şey kötüye gitti,
06:19
literally.
113
379369
1532
tam olarak olan bu.
06:20
The atmosphere was stripped away by solar winds,
114
380901
3571
Atmosferi güneş rüzgarlarıyla soyuldu,
06:24
Mars lost its magnetosphere,
115
384472
2303
Manyetosferini kaybetti,
06:26
and then cosmic rays and U.V. bombarded the surface
116
386775
4412
kozmik ve U.V. ışınlarıyla yüzeyi bombalandı
06:31
and water escaped to space and went underground.
117
391187
4223
ve su buharlaşıp uzaya uçtu ve yerin altına gitti.
06:35
So if we want to be able to understand,
118
395410
3091
Eğer anlayabilmek istiyorsak,
06:38
if we want to be able to find those traces of the signatures of life
119
398501
4929
eğer yüzeyinde yaşamın izlerini bulabilmek istiyorsak
06:43
at the surface of Mars, if they are there,
120
403430
2214
ve ipuçları da Mars'da ise
06:45
we need to understand what was the impact of each of these events
121
405644
3187
bu korunan kayıtlarda
06:48
on the preservation of its record.
122
408831
3653
ne gibi zorlu süreçlerden geçtiğini anlamamız gerekir.
06:52
Only then will we be able to know where those signatures are hiding,
123
412484
4830
Ancak bundan sonra o ipuçlarının nerede gizlendiğini bilebiliriz
06:57
and only then will we be able to send our rover to the right places
124
417314
3683
ve ancak o zaman Mars'daki robotumuzu bize, bizim kim olduğumuz
07:00
where we can sample those rocks that may be telling us something
125
420997
3149
hakkında önemli şeyler anlatabilecek
07:04
really important about who we are,
126
424146
2716
doğru bölgelere gönderebiliriz.
07:06
or, if not, maybe telling us that somewhere, independently,
127
426862
4110
Belki de, bize hayatın bağımsız olarak başka bir gezegende
07:10
life has appeared on another planet.
128
430972
2856
ortaya çıktığını anlatacak.
07:13
So to do that, it's easy.
129
433828
2508
Bu şekilde, kolaydır.
07:16
You only need to go back 3.5 billion years ago
130
436336
3558
Sadece 3.5 milyar yıl kadar gezegenin
07:19
in the past of a planet.
131
439894
2391
geçmişine gitmeniz gerekir.
07:22
We just need a time machine.
132
442285
2624
Sadece zaman makinesine ihtiyacımız var.
07:24
Easy, right?
133
444909
2194
Kolay değil mi?
07:27
Well, actually, it is.
134
447103
1570
Evet, aslında, bu sizin
07:28
Look around you -- that's planet Earth.
135
448673
1901
her tarafınızda - yaşadığınız Dünya.
07:30
This is our time machine.
136
450574
2044
Bu bizim zaman makinemiz.
07:32
Geologists are using it to go back in the past of our own planet.
137
452618
4170
Jeologlar kendi dünyamızı kullanarak geriye gidiyorlar.
07:36
I am using it a little bit differently.
138
456788
2183
Ben ise biraz daha farklı, Dünya'yı
07:38
I use planet Earth to go in very extreme environments
139
458971
2995
daha çok Mars'ın ikliminin değişmeye başladığı
07:41
where conditions were similar to those of Mars
140
461966
2902
zamanlardaki duruma benzeyen çevre koşullarında
07:44
at the time when the climate changed,
141
464868
1997
araştırmamı yapıyorum
07:46
and there I'm trying to understand what happened.
142
466865
2880
ve ne olduğunu anlamaya çalışıyorum.
07:49
What are the signatures of life?
143
469745
1694
Yaşamın izleri nedir?
07:51
What is left? How are we going to find it?
144
471439
2833
Geride ne kalmış? Onu nasıl bulacağız?
07:54
So for one moment now I'm going to take you with me
145
474272
3004
Bir dakikanızı alacağım ve zaman makinesinin içinde
07:57
on a trip into that time machine.
146
477276
2854
sizi bir yolculuğa götüreceğim.
08:00
And now, what you see here, we are at 4,500 meters in the Andes,
147
480130
4735
Ve şimdi, burada gördüğünüz şey, Andes'de 4.500 metre,
08:04
but in fact we are less than a billion years after the Earth and Mars formed.
148
484865
6729
adeta Dünya ve Mars bu formunu almadan da daha önceki bir dönem.
08:11
The Earth and Mars will have looked pretty much exactly like that --
149
491594
3691
Dünya ve Mars tam da bunun gibi -- her yerde volkanlar,
08:15
volcanoes everywhere, evaporating lakes everywhere,
150
495285
3511
her yerde buharlaşan göller,
08:18
minerals, hot springs,
151
498796
3307
mineraller, sıcak kaynaklar
08:22
and then you see those mounds on the shore of those lakes?
152
502103
3831
ve kıyılardaki tepeleri görüyorsunuz?
08:25
Those are built by the descendants of the first organisms
153
505934
3460
Bunlar, ilk organizmaların torunları tarafından yapıldı
08:29
that gave us the first fossil on Earth.
154
509394
3102
ve bize Dünya'daki ilk fosilleri verdiler.
08:32
But if we want to understand what's going on, we need to go a little further.
155
512496
4059
Ama burada neler olup bittiğini anlamak istiyorsak, biraz daha ileri gidilmeli.
08:36
And the other thing about those sites
156
516555
1915
Ve bu alandaki diğer şey ise,
08:38
is that exactly like on Mars three and a half billion years ago,
157
518470
3476
3.5 milyar yıl önceki Mars'a tam olarak benziyor olması,
08:41
the climate is changing very fast, and water and ice are disappearing.
158
521946
4517
iklim çok hızlı değişiyor, su ve buz yok oluyor.
08:46
But we need to go back to that time when everything changed on Mars,
159
526463
3215
Fakat Mars'ta her şeyin değiştiği o zamana gitmemiz gerekir
08:49
and to do that, we need to go higher.
160
529678
2083
ve bunu yapmak için daha yukarı gitmeliyiz.
08:52
Why is that?
161
532441
1417
Peki neden?
08:53
Because when you go higher,
162
533858
1357
Çünkü yukarı gittiğinizde
08:55
the atmosphere is getting thinner, it's getting more unstable,
163
535215
3122
atmosfer incelmekte, gittikçe daha dengesizleşmekte,
08:58
the temperature is getting cooler, and you have a lot more U.V. radiation.
164
538337
5311
sıcaklık gittikçe düşmekte ve daha çok U.V.'ye maruz kalınmakta.
09:03
Basically,
165
543648
809
Aslında,
09:04
you are getting to those conditions on Mars when everything changed.
166
544457
4734
her şeyin değiştiği zamandaki Mars'ın koşullarına daha fazla yaklaşılmakta.
09:10
So I was not promising anything about a leisurely trip on the time machine.
167
550340
6497
Size bu zaman makinesiyle rahat bir seyahat yapılacağı sözünü vermedim.
09:16
You are not going to be sitting in that time machine.
168
556837
2534
Bu makinenin içinde öylece oturmayacaksınız.
09:19
You have to haul 1,000 pounds of equipment to the summit
169
559371
3028
500 kiloluk ekipmanı 20.000 adımlık
09:22
of this 20,000-foot volcano in the Andes here.
170
562399
3785
Andesin volkanlı zirvesine taşımanız gerekli.
09:26
That's about 6,000 meters.
171
566184
2600
Bu da yaklaşık 6.000 metredir.
09:28
And you also have to sleep on 42-degree slopes
172
568784
3623
Bu arada 42 derece eğimde uyumanız ve sadece bu gece de
09:32
and really hope that there won't be any earthquake that night.
173
572407
3111
deprem olmasın diye umut edersiniz.
09:35
But when we get to the summit, we actually find the lake we came for.
174
575518
4946
Zirveye ulaştığımızda buraya gelmemizin sebebini oluşturan gölü bulabiliriz.
09:40
At this altitude, this lake is experiencing exactly the same conditions
175
580464
4662
Bu irtifada, bu göl Mars'ın 3.5 milyar yıl önceki
09:45
as those on Mars three and a half billion years ago.
176
585126
3119
geçmişiyle aynı koşulları sağlamakta.
09:48
And now we have to change our voyage
177
588245
2925
Ve şimdi gölün içine girerek
09:51
into an inner voyage inside that lake,
178
591170
2720
seyahatin biçimini değiştirmeliyiz
09:53
and to do that, we have to remove our mountain gear
179
593890
3651
ve bunun için, dağ kıyafetlerimizi çıkartıp
09:57
and actually don suits and go for it.
180
597541
4306
dalış kıyafetlerini giymeli ve işe koyulmalıyız.
10:02
But at the time we enter that lake, at the very moment we enter that lake,
181
602277
4175
İşte bu noktada, gölün içine girdiğimiz tam da bu anda
10:06
we are stepping back
182
606452
1928
diğer gezegenin 3.5 milyar yıl önceki
10:08
three and a half billion years in the past of another planet,
183
608380
3181
geçmişine adım atıyoruz
10:11
and then we are going to get the answer came for.
184
611561
4100
ve buraya geliş amacımız olan cevabı alacağız.
10:16
Life is everywhere, absolutely everywhere.
185
616511
3122
Hayat her yerde, kesinlikle her yerde.
10:19
Everything you see in this picture is a living organism.
186
619633
3320
Bu resimde gördüğünüz her şey yaşayan organizmalardır.
10:22
Maybe not so the diver, but everything else.
187
622953
3493
Sadece dalgıç değil yani diğer her şey.
10:27
But this picture is very deceiving.
188
627626
3227
Fakat bu resim oldukça aldatıcı.
10:30
Life is abundant in those lakes,
189
630853
2670
Yaşam bu gölde oldukça bol
10:33
but like in many places on Earth right now and due to climate change,
190
633523
4107
ama bu dünyanın çoğu yerinde olduğu gibi, şu anda iklim değişikliği sebebiyle
10:37
there is a huge loss in biodiversity.
191
637630
2694
biyolojik çeşitlilikte büyük kayıp var.
10:40
In the samples that we took back home,
192
640744
2996
Eve götürdüğümüz örneklerde
10:43
36 percent of the bacteria in those lakes were composed of three species,
193
643740
5816
gölde bulunan bakterilerin %36'sı 3 farklı türden oluşmış olup
10:49
and those three species are the ones that have survived so far.
194
649556
3819
şimdiye dek sadece bir tanesi hayatta kalmıştır.
10:53
Here's another lake, right next to the first one.
195
653375
2787
Bu da başka bir göl, hemen bir öncekinin yanında.
10:56
The red color you see here is not due to minerals.
196
656162
3668
Bu gördüğünüz kırmızı renk minerallerle alakalı değil.
10:59
It's actually due to the presence of a tiny algae.
197
659830
3321
Bu kesinlikle ufak yosunların varlığının sonucu.
11:03
In this region, the U.V. radiation is really nasty.
198
663151
4509
Bu bölgede, U.V. ışınları oldukça yoğun.
11:07
Anywhere on Earth, 11 is considered to be extreme.
199
667660
3469
Bizim içim 11 oldukça yüksek bir rakam olarak kabul görülmüşken,
11:11
During U.V. storms there, the U.V. Index reaches 43.
200
671129
4031
U.V. fırtınaları sırasında U.V. göstergesi burada 43'e ulaşır.
11:15
SPF 30 is not going to do anything to you over there,
201
675730
4246
30 faktör güneş kremi burada bir işi yaramaz
11:19
and the water is so transparent in those lakes
202
679976
3366
ve su bu gölde oldukça geçirgen ve şeffaftır.
11:23
that the algae has nowhere to hide, really,
203
683342
3333
Yani yosunların saklanacak bir yerleri yok gerçekten.
11:26
and so they are developing their own sunscreen,
204
686675
2290
Onlar da kendi güneş kremlerini geliştirmişler
11:28
and this is the red color you see.
205
688965
1784
ve kırmızı rengin işte sebebi.
11:30
But they can adapt only so far,
206
690749
2561
Ama bu sadece şimdiye kadarki adaptasyonları
11:33
and then when all the water is gone from the surface,
207
693310
2478
ve su yüzeyde kaybolduğu zaman
11:35
microbes have only one solution left:
208
695788
2600
mikropların tek bir çözümü kalıyor.
11:38
They go underground.
209
698388
1858
Yer altına gitmek.
11:40
And those microbes, the rocks you see in that slide here,
210
700246
2925
Ve bu slaytta gördüğünüz kayalar,
11:43
well, they are actually living inside rocks
211
703171
3220
esasen mikroplar bunların içinde
11:46
and they are using the protection of the translucence of the rocks
212
706391
3194
kayaların saydamlığını koruma olarak kullanarak
11:49
to get the good part of the U.V.
213
709585
1797
U.V'den ihtiyaç duyduklarını alıp
11:51
and discard the part that could actually damage their DNA.
214
711382
3744
DNA'larına zarar veren U.V.'leri ise dışarı atıyotlar.
11:55
And this is why we are taking our rover
215
715126
2275
Bu da bizim robotumuz Rover'ın neden
11:57
to train them to search for life on Mars in these areas,
216
717401
3576
Mars'daki yaşamı bu tür kayalıklı bölgelerde aradığının nedenidir.
12:00
because if there was life on Mars three and a half billion years ago,
217
720977
3737
Çünkü eğer üç buçuk milyar yıl önce Mars'ta yaşam olmuşsa
12:04
it had to use the same strategy to actually protect itself.
218
724714
4360
kendilerini korumak için aynı stratejiyi kullanmalar gerekmekteydi.
12:09
Now, it is pretty obvious
219
729864
2378
Şimdi bu oldukça açık,
12:12
that going to extreme environments is helping us very much
220
732242
3528
bu gibi zorlu çevreler Mars'ı araştırma ve Mars görevine
12:15
for the exploration of Mars and to prepare missions.
221
735770
3991
hazırlanılmasına çok yardımcı olmaktadır.
12:19
So far, it has helped us to understand the geology of Mars.
222
739761
4339
Buraya kadar bize Mars'ın jeolojisini anlamamızda yardımı oldu.
12:24
It has helped to understand the past climate of Mars and its evolution,
223
744100
4121
Mars'ın geçmiş iklimini ve evrimini anlamamıza ve hatta yaşama ev sahipliği
12:28
but also its habitability potential.
224
748221
2987
potansiyelinin de olduğunu anlamamıza yardımcı oldu.
12:31
Our most recent rover on Mars has discovered traces of organics.
225
751208
5539
Mars Robotu, yapılan son çalışmalarla organik bileşenlerin izlerini keşfetti.
12:36
Yeah, there are organics at the surface of Mars.
226
756747
2959
Evet, Mars'ın yüzeyinde organik oluşumlar var.
12:39
And it also discovered traces of methane.
227
759706
3901
Ayrıca metanın izlerini de keşfetti.
12:43
And we don't know yet if the methane in question
228
763607
2545
Ve henüz söz konusu metanın
12:46
is really from geology or biology.
229
766152
3838
jeolojiyle mi yoksa biyolojiyle mi alakalı olduğunu bilemiyoruz.
12:49
Regardless, what we know is that because of the discovery,
230
769990
4869
Ama ne olursa olsun, bu keşiflerden bildiğimiz şey,
12:54
the hypothesis that there is still life present on Mars today
231
774859
3241
Mars'ın bugünkü kalıntılarında yaşamın varlığı hipotezi
12:58
remains a viable one.
232
778100
2355
geçerli bir hipotez olduğudur.
13:00
So by now, I think I have convinced you that Mars is very special to us,
233
780455
5197
Yani şimdiye kadar size Mars'ın bizim için önemli olduğunu kanıtladığımı sanıyorum,
13:05
but it would be a mistake to think that Mars is the only place
234
785652
2976
ama sistemimizde potansiyel mikrobik yaşamı
13:08
in the solar system that is interesting to find potential microbial life.
235
788628
4946
bulacağımız tek yerin sadece Mars'da olacağını düşünürsek bu hata olacaktır.
13:14
And the reason is because Mars and the Earth
236
794434
3918
Ve sebep şudur; Mars ve Dünya,
13:18
could have a common root to their tree of life,
237
798352
2791
hayat ağacında aynı köklere sahip olabilir
13:21
but when you go beyond Mars, it's not that easy.
238
801143
4147
ama Marsın ötesine gittiğinizde, bu o kadar da kolay değil,
13:25
Celestial mechanics is not making it so easy
239
805290
2610
tüm bu astronomi mekaniği, gezegenler arasındaki
13:27
for an exchange of material between planets,
240
807900
2415
parçaların transferini oldukça zorlaştırmakta.
13:30
and so if we were to discover life on those planets,
241
810315
4040
Eğer bu gezegenlerde yaşamı keşfetmiş olsaydık
13:34
it would be different from us.
242
814355
1857
bizden farklı olacaklardı.
13:36
It would be a different type of life.
243
816212
1838
Yaşamın farklı bir biçimi olacaktı.
13:38
But in the end, it might be just us,
244
818050
2853
Fakat sonuçta, biz tek de olabiliriz,
13:40
it might be us and Mars,
245
820903
1996
biz ve Mars olabilir
13:42
or it can be many trees of life in the solar system.
246
822899
3483
ya da güneş sisteminde bir çok hayat ağacı olabilir.
13:46
I don't know the answer yet, but I can tell you something:
247
826382
3728
Cevabı henüz bilmiyorum fakat size başka bir şey anlatabilirim:
13:50
No matter what the result is, no matter what that magic number is,
248
830110
4432
Sonucun ne olduğunun, sihirli rakamların ne olduğunun önemi yok,
13:54
it is going to give us a standard
249
834542
2011
bize kendi güneş sistemimizin ötesindeki
13:56
by which we are going to be able to measure the life potential,
250
836553
4528
yaşam potansiyelini ölçebilme olanağını, zenginliği ve
14:01
abundance and diversity beyond our own solar system.
251
841081
3110
çeşitliliğini biliyor olduğumuzun seviyesine getirtecek.
14:04
And this can be achieved by our generation.
252
844191
2560
Ve bu bizim neslimiz tarafından aşılabilir.
14:06
This can be our legacy, but only if we dare to explore.
253
846751
3863
Bizim mirasımız olabilir. Elbette bu işe kalkışırsak.
14:11
Now, finally,
254
851654
2086
Şimdi, son olarak
14:13
if somebody tells you that looking for alien microbes is not cool
255
853740
3968
eğer birileri size uzaylı mikropların ilgi çekici gözükmediklerini söylerse
14:17
because you cannot have a philosophical conversation with them,
256
857708
3430
bu konuyu onlara iyi anlatamadığınızdandır.
14:21
let me show you why and how you can tell them they're wrong.
257
861138
5876
Size, onlara yanlış düşündüklerini nasıl anlatacağınızı göstereyim.
14:27
Well, organic material is going to tell you
258
867804
2768
Organik metaryeller size
14:30
about environment, about complexity and about diversity.
259
870572
5659
çevreyle, bileşiklerle ve çeşitlilikle ilgili durumları anlatırlar.
14:36
DNA, or any information carrier, is going to tell you about adaptation,
260
876231
6119
DNA ya da herhangi bir bilgi taşıyıcı size adaptasyondan, evrimden,
14:42
about evolution, about survival, about planetary changes
261
882350
5021
hayatta kalmadan, gezegen değişimlerinden ve bilginin
14:47
and about the transfer of information.
262
887371
2848
transferinden bahsedecektir.
14:50
All together, they are telling us
263
890219
3088
Bütünüyle bize anlattıkları şey,
14:53
what started as a microbial pathway,
264
893307
3901
hayatın mikrobik bir yolla başlaması
14:57
and why what started as a microbial pathway
265
897208
3018
ve bu şekilde başlayan bir şeyin
15:00
sometimes ends up as a civilization
266
900226
3460
nasıl uygarlıkla sonlandığı
15:03
or sometimes ends up as a dead end.
267
903686
3622
ya da bazen de çıkmaza girerek sonlandığıdır.
15:07
Look at the solar system, and look at the Earth.
268
907308
3416
Güneş sistemine bakın ve dünyaya bakın.
15:10
On Earth, there are many intelligent species,
269
910724
2807
Dünya üzerinde bir çok zeki tür vardır
15:13
but only one has achieved technology.
270
913531
3367
ama sadece bir tanesi teknolojiye erişmiştir.
15:16
Right here in the journey of our own solar system,
271
916898
3297
Burada bizim kendi güneş sistemimizdeki serüvenimizde
15:20
there is a very, very powerful message
272
920195
2739
ufak ya da gelişmiş uzaylı yaşamına
15:22
that says here's how we should look for alien life, small and big.
273
922934
5386
nasıl bakmamız gerektiğini söyleyen çok güçlü bir mesaj var.
15:28
So yeah, microbes are talking and we are listening,
274
928320
3298
Yani evet, mikroplar konuşuyor ve biz de dinliyoruz
15:31
and they are taking us,
275
931618
1719
ve bize konuşuyorlar,
15:33
one planet at a time and one moon at a time,
276
933337
2554
oradaki büyük ağabeylerine karşı
15:35
towards their big brothers out there.
277
935891
2879
her seferinde bir gezegeni ve bir Ay'ı ele alalım.
15:38
And they are telling us about diversity,
278
938770
2716
Ve bize çeşitlilikten bahsediyorlar,
15:41
they are telling us about abundance of life,
279
941486
2624
hayatın zenginliği hakkında,
15:44
and they are telling us how this life has survived thus far
280
944110
4040
nasıl buraya kadar hayatta kaldıklarını,
15:48
to reach civilization,
281
948150
3042
ta ki uygarlığa,
15:51
intelligence, technology and, indeed, philosophy.
282
951192
4982
zekaya, teknolojiye ve elbette felsefeye ulaşacak kadar.
15:56
Thank you.
283
956174
1705
Teşekkürler.
15:57
(Applause)
284
957879
3236
(Alkışlar)
About this site

This site will introduce you to YouTube videos that are useful for learning English.

Double-click on the English subtitles displayed on each video page to play the video from there.

The subtitles scroll in sync with the video playback.

If you have any comments or requests, please contact us using this contact form.