What happens when a city runs out of room for its dead | Alison Killing

97,452 views ・ 2016-01-15

TED


Proszę kliknąć dwukrotnie na poniższe angielskie napisy, aby odtworzyć film.

Tłumaczenie: Agata Grudkowska Korekta: Marta Konieczna
00:12
So, I have an overlooked but potentially lucrative
0
12919
4342
Chcę wam zaproponować niedocenianą,
00:17
investment opportunity for you.
1
17285
1979
choć potencjalnie opłacalną inwestycję.
00:20
Over the past 10 years in the UK,
2
20447
2414
Przez ostatnie 10 lat w Wielkiej Brytanii
00:22
the return on burial plots has outperformed the UK property market
3
22885
3435
zysk z miejsc na cmentarzach był trzykrotnie większy
00:26
by a ratio of around three to one.
4
26344
2303
niż ten na rynku nieruchomości.
00:29
There are private cemeteries being set up with plots for sale to investors,
5
29924
3822
Zakładane są prywatne cmentarze z miejscami na sprzedaż inwestorom,
00:33
and they start at around 3,900 pounds.
6
33770
3144
a ich ceny zaczynają się od 3900 funtów.
00:36
And they're projected to achieve about 40 percent growth.
7
36938
3522
Zakłada się, że osiągną około czterdziestoprocentowy wzrost.
00:40
The biggest advantage is that this is a market with continuous demand.
8
40484
5068
Największą zaletą tego rynku jest ciągłe zapotrzebowanie.
00:47
Now, this is a real proposition,
9
47996
2065
To poważna propozycja.
00:50
and there are companies out there that really are offering this investment,
10
50085
4446
Są firmy, które oferują takie inwestycje,
00:54
but my interest in it is quite different.
11
54555
2762
ale mnie interesuje coś innego.
00:57
I'm an architect and urban designer,
12
57713
2042
Jestem architektką i urbanistką.
00:59
and for the past year and a half,
13
59779
1591
Przez ostatnie półtora roku
01:01
I've been looking at approaches to death and dying
14
61394
3000
zajmowałam się podejściem do śmierci i umierania
01:04
and at how they've shaped our cities and the buildings within them.
15
64418
3311
i tym, jak ukształtowało ono nasze miasta i ich zabudowę.
01:08
So in the summer, I did my first exhibition
16
68515
3160
Latem zaprezentowałam pierwszą wystawę
01:11
on death and architecture in Venice,
17
71699
2516
na temat śmierci i architektury w Wenecji,
01:14
and it was called "Death in Venice."
18
74239
1880
zatytułowaną "Śmierć w Wenecji".
01:16
And because death is a subject
19
76563
2001
Ponieważ śmierć jest tematem,
01:18
that many of us find quite uncomfortable to talk about,
20
78588
3057
na który wielu z nas nie lubi rozmawiać,
01:21
the exhibition was designed to be quite playful,
21
81669
2325
wystawa miała być żartobliwa,
01:24
so that people would literally engage with it.
22
84018
2499
żeby ludzie się w nią zaangażowali.
01:26
So one of our exhibits was an interactive map of London
23
86882
3545
Jednym z obiektów była interaktywna mapa Londynu,
01:30
which showed just how much of the real estate in the city
24
90451
3018
pokazująca, jak wiele nieruchomości w mieście
01:33
is given over to death.
25
93493
1950
poświęcono śmierci.
01:35
As you wave your hand across the map,
26
95467
2182
Przesuwając dłonią nad mapą
01:37
the name of the piece of real estate -- the building or the cemetery --
27
97673
3505
odsłania się nazwę nieruchomości,
01:41
is revealed.
28
101202
1150
budynku lub cmentarza.
01:42
And those white shapes that you can see,
29
102733
2740
Te białe kształty
01:45
they're all of the hospitals and hospices
30
105497
2909
to szpitale i hospicja,
01:48
and mortuaries and cemeteries in the city.
31
108430
2731
kostnice i cmentarze w całym mieście.
01:51
In fact, the majority are cemeteries.
32
111185
2062
Większość stanowią cmentarze.
01:53
We wanted to show that, even though death and burial are things
33
113652
4702
Chcieliśmy pokazać, że chociaż nie myślimy
01:58
that we might not think about,
34
118378
1491
dużo o śmierci czy pogrzebie,
01:59
they're all around us, and they're important parts of our cities.
35
119893
3530
te sprawy nas dotyczą, są też istotne w naszych miastach.
02:04
So about half a million people die in the UK each year,
36
124035
4460
Blisko pół miliona ludzi umiera w Wielkiej Brytanii każdego roku,
02:08
and of those, around a quarter will want to be buried.
37
128519
3029
a jedna czwarta z nich chce być pochowana.
02:11
But the UK, like many Western European countries,
38
131572
3940
Jednak w Wielkiej Brytanii i innych zachodnioeuropejskich krajach
02:15
is running out of burial space,
39
135536
1675
zaczyna brakować miejsca na groby,
02:17
especially in the major cities.
40
137235
1880
zwłaszcza w dużych miastach.
02:19
And the Greater London Authority has been aware of this for a while,
41
139670
3516
Władze Londynu są już tego świadome.
02:23
and the main causes are population growth,
42
143210
3468
Główną przyczyną problemu jest wzrost populacji
02:26
the fact that existing cemeteries are almost full.
43
146702
2841
i fakt, że istniejące cmentarze są już niemal pełne.
02:29
There's a custom in the UK that graves are considered to be occupied forever,
44
149567
4307
Według zwyczaju, w Wielkiej Brytanii groby są zajmowane na zawsze.
02:33
and there's also development pressure -- people want to use that same land
45
153898
3727
Z drugiej strony jest nacisk na rozwój. Ludzie chcą używać tych samych terenów
02:37
to build houses or offices or shops.
46
157649
3559
żeby budować domy, biura i sklepy.
02:41
So they came up with a few solutions.
47
161896
1801
Pojawiły się więc różne pomysły.
02:43
They were like, well, maybe we can reuse those graves after 50 years.
48
163721
4043
Może da się na przykład wykorzystać te same groby po 50 latach...
02:47
Or maybe we can bury people, like, four deep,
49
167788
2313
Albo grzebać ludzi piętrowo?
02:50
so that four people can be buried in the same plot,
50
170125
2988
Na przykład 4 osoby w tym samym miejscu,
02:53
and we can make more efficient use of the land that way,
51
173137
2643
żeby bardziej efektywnie wykorzystywać teren.
02:55
and in that way, hopefully London will still have space to bury people
52
175804
3340
Wtedy w Londynie ciągle byłoby miejsce na pochówki
02:59
in the near future.
53
179168
1151
w najbliższym czasie.
03:01
But, traditionally, cemeteries haven't been taken care of
54
181106
2662
Ale cmentarzami nie zajmują się
03:03
by the local authority.
55
183792
1740
władze lokalne.
03:05
In fact, the surprising thing is that there's no legal obligation
56
185556
3366
To zaskakujące, ale nikt w Wielkiej Brytanii
03:08
on anyone in the UK to provide burial space.
57
188946
3029
nie ma prawnego obowiązku zapewnienia miejsca pochówku.
03:12
Traditionally, it's been done by private and religious organizations,
58
192499
4783
Tradycyjnie zajmują się tym organizacje prywatne i religijne,
03:17
like churches and mosques and synagogues.
59
197306
2811
kościoły, meczety i synagogi.
03:20
But there's also occasionally been a for-profit group
60
200510
3925
Czasem pojawiają się grupy, które chcą się tym zająć
03:24
who has wanted to get in on the act.
61
204459
2017
dla zysku.
03:26
And, you know, they look at the small size of a burial plot
62
206500
3505
Zestawiając niewielki rozmiar miejsc na cmentarzu
03:30
and that high cost,
63
210029
1668
i ich wysoki koszt,
03:31
and it looks like there's serious money to be made.
64
211721
2492
można wywnioskować, że będą z tego duże pieniądze.
03:34
So, actually, if you want to go out and start your own cemetery,
65
214580
3714
Więc jeśli chcecie założyć własny cmentarz,
03:38
you kind of can.
66
218318
1423
to możecie...
03:39
There was this couple in South Wales,
67
219765
2136
Pewna para z południowej Walii
03:41
and they had a farmhouse and a load of fields next to it,
68
221925
3236
miała dom na farmie i wielkie pole w pobliżu.
03:45
and they wanted to develop the land.
69
225185
2131
Chcieli zagospodarować teren.
03:47
They had a load of ideas.
70
227340
1401
Mieli mnóstwo pomysłów.
03:48
They first thought about making a caravan park,
71
228765
3114
Najpierw myśleli o polu kempingowym,
03:51
but the council said no.
72
231903
1714
ale Rada Miejska się nie zgodziła.
03:53
And then they wanted to make a fish farm
73
233641
1968
Wtedy chcieli zająć się hodowlą ryb,
03:55
and again the council said no.
74
235633
1721
Rada znów nie wydała zgody.
03:57
Then they hit on the idea of making a cemetery
75
237751
2671
Wtedy wpadli na pomysł utworzenia cmentarza.
04:00
and they calculated that by doing this,
76
240446
2056
Wyliczyli, że w ten sposób
04:02
they could increase the value of their land
77
242526
2517
mogą zwiększyć wartość ziemi
04:05
from about 95,000 pounds to over one million pounds.
78
245067
4729
z około 95 000 funtów do ponad miliona.
04:10
But just to come back to this idea of making profit from cemeteries,
79
250802
4759
Ale pomysł zarabiania na cmentarzu
04:15
like, it's kind of ludicrous, right?
80
255585
2070
wciąż wydaje się niedorzeczny, prawda?
04:18
The thing is that the high cost of those burial plots
81
258267
3513
Wysokie ceny miejsc pochówku
04:21
is actually very misleading.
82
261804
2116
są bardzo mylące.
04:23
They look like they're expensive,
83
263944
1787
Wydaje się, że są drogie,
04:25
but that cost reflects the fact that you need to maintain the burial plot --
84
265755
4202
ale koszt odzwierciedla pracę włożoną w ich utrzymanie.
04:29
like, someone has to cut the grass for the next 50 years.
85
269981
3308
Ktoś musi kosić trawę przez następne 50 lat.
04:33
That means it's very difficult to make money from cemeteries.
86
273313
2897
To znaczy, że bardzo ciężko zarobić na posiadaniu cmentarza.
04:36
And it's the reason that normally they're run by the council
87
276234
2825
Z tego powodu zwykle zajmuje się tym rada,
04:39
or by a not-for-profit group.
88
279083
1996
lub organizacja non-profit.
04:41
But anyway, the council granted these people permission,
89
281103
2651
Rada dała tamtej parze pozwolenie,
04:43
and they're now trying to build their cemetery.
90
283778
2451
więc teraz próbują zbudować swój cmentarz.
04:46
So just to explain to you kind of how this works:
91
286253
3320
Powiem wam, jak to działa.
04:49
If I want to build something in the UK,
92
289597
2057
Chcąc wybudować coś w Wielkiej Brytanii,
04:51
like a cemetery for example,
93
291678
2192
na przykład cmentarz,
04:53
then I have to apply for planning permission first.
94
293894
2974
trzeba najpierw wystąpić o pozwolenie na budowę.
04:56
So if I want to build a new office building for a client
95
296892
4210
Budując nowy biurowiec dla klienta,
05:01
or if I want to extend my home
96
301126
2254
albo rozbudowując swój dom...
05:03
or, you know, if I have a shop and I want to convert it into an office,
97
303404
3769
Albo mając sklep i chcąc zmienić go w biuro,
05:07
I have to do a load of drawings,
98
307197
1531
muszę wykonać wiele rysunków,
05:08
and I submit them to the council for permission.
99
308752
2436
a potem zgłosić je Radzie do zaakceptowania.
05:11
And they'll look at things like how it fits in the surroundings.
100
311212
3957
Oni sprawdzą, jak to pasuje do otoczenia.
05:15
So they'll look at what it looks like.
101
315193
2032
Przyjrzą się, jak wygląda projekt.
05:17
But they'll also think about things like what impact is it going to have
102
317249
3596
Zastanowią się, jaki wpływ będzie miał
05:20
on the local environment?
103
320869
1475
na lokalne środowisko.
05:22
And they'll be thinking about things like,
104
322368
2040
Będą rozważać sprawy
05:24
is this thing going to cause pollution
105
324432
1841
takie jak możliwe zanieczyszczenie,
05:26
or is there going to be a lot of traffic
106
326297
1928
albo wzrost natężenia ruchu
05:28
that wants to go to this thing that I've built?
107
328249
2333
związany z tym, co chcę wybudować...
05:30
But also good things.
108
330606
1380
Ale także dobre strony.
05:32
Is it going to add local services like shops to the neighborhood
109
332010
3317
Czy w sąsiedztwie pojawią się nowe punkty usługowe,
05:35
that local people would like to use?
110
335351
2062
z których ludzie będą korzystać?
05:38
And they'll weigh up the advantages and the disadvantages
111
338183
2694
Przemyślą wszystkie pozytywy i negatywy,
05:40
and they'll make a decision.
112
340901
1436
a potem podejmą decyzję.
05:42
So that's how it works if I want to build a large cemetery.
113
342908
3972
Tak to wygląda przy budowie dużego cmentarza.
05:47
But what if I've got a piece of land
114
347356
1994
A co gdybym miała kawałek ziemi
05:49
and I just want to bury a few people, like five or six?
115
349374
3318
i chciała tam pochować kilka osób? Pięć, sześć?
05:53
Well, then -- actually, I don't need permission from anyone!
116
353533
3619
Wówczas... W ogóle nie potrzebuję niczyjej zgody!
05:57
There's actually almost no regulation in the UK around burial,
117
357850
4366
Nie ma prawie żadnych regulacji dotyczących pochówku w Wielkiej Brytanii,
06:02
and the little bit that there is, is about not polluting water courses,
118
362240
3643
a te istniejące dotyczą zanieczyszczania cieków wodnych,
06:05
like not polluting rivers or groundwater.
119
365907
2610
takich jak rzeki i wody gruntowe.
06:08
So actually, if you want to go and make your own mini-cemetery,
120
368962
3024
Więc jeśli chcecie założyć swój własny mini-cmentarz,
06:12
then you can.
121
372010
1295
to możecie.
06:13
But I mean, like -- really, who does this? Right?
122
373329
3428
Tylko kto tak robi?
06:18
Well, if you're an aristocratic family and you have a large estate,
123
378011
3618
Jeśli jesteście arystokratami i macie dużą posesję,
06:21
then there's a chance that you'll have a mausoleum on it,
124
381653
2683
to jest szansa, że stworzycie sobie mauzoleum
06:24
and you'll bury your family there.
125
384360
1809
i pochowacie w nim swoją rodzinę.
06:26
But the really weird thing
126
386708
2159
Ale naprawdę dziwne jest to,
06:28
is that you don't need to have a piece of land of a certain size
127
388891
3369
że nikt nie określa rozmiaru działki,
06:32
before you're allowed to start burying people on it.
128
392284
2602
zanim wyda pozwolenie na chowanie ludzi.
06:34
And so that means that, technically,
129
394910
1945
A to oznacza,
06:36
this applies to, like, the back garden of your house in the suburbs.
130
396879
3689
że ogródek na przedmieściach też się nadaje.
06:40
(Laughter)
131
400592
1329
(Śmiech)
06:42
So what if you wanted to try this yourself at home?
132
402370
4024
Chcecie to wypróbować?
06:46
Well, there's a few councils that have guidance on their website
133
406418
4048
Jest kilka organów udzielających pomocnych wskazówek
06:50
which can help you.
134
410490
1387
w internecie.
06:51
So, the first thing that they tell you
135
411901
2094
Na wstępie powiedzą wam,
06:54
is that you need to have a certificate of burial before you can go ahead --
136
414019
3736
że potrzebujecie aktu zgonu, zanim przystąpicie do działania.
06:57
you're not allowed to just murder people and put them under the patio.
137
417779
3348
Nie wolno wam mordować ludzi i chować ich pod werandą.
07:01
(Laughter)
138
421151
2000
(Śmiech)
07:04
They also tell you that you need to keep a record of where the grave is.
139
424253
3803
Każą wam też prowadzić rejestr grobów.
07:08
But that's pretty much it for formal requirements.
140
428080
2633
Ale to właściwie wszystkie wymogi formalne.
07:10
Now, they do warn you that your neighbors might not like this,
141
430737
3002
Zostaniecie ostrzeżeni, że sąsiadom może się to nie spodobać,
07:13
but, legally speaking, there's almost nothing that they can do about it.
142
433763
3903
ale według prawa właściwie nic nie mogą zrobić.
07:17
And just in case any of you still had that profit idea in your mind
143
437690
5166
A jeśli nadal myślicie o profitach,
07:22
about how much those burial plots cost
144
442880
2261
pamiętając ile kosztują te działki
07:25
and how much money you might be able to make,
145
445165
2348
i ile pieniędzy możecie zarobić,
07:27
they also warn that it might cause the value of your house
146
447537
2746
przypomną wam, że wartość waszej posesji
07:30
to drop by 20 percent.
147
450307
1730
może spaść o 20%.
07:32
Although, actually, it's more likely
148
452515
1747
Chociaż bardziej prawdopodobne,
07:34
that no one will want to buy your house at all after that.
149
454286
2968
że nikt nie będzie chciał kupić waszego domu po tym wszystkim.
07:38
So what I find fascinating about this
150
458341
2559
Fascynuje mnie fakt,
07:40
is the fact that it kind of sums up many of our attitudes towards death.
151
460924
4665
że to właściwie podsumowuje nasze nastawienie wobec śmierci.
07:46
In the UK, and I think that the figures across Europe are probably similar,
152
466280
4416
W Wielkiej Brytanii, a wydaje mi się, że statystyki w Europie są podobne,
07:50
only about 30 percent of people have ever talked to anyone
153
470720
3111
tylko 30% ludzi kiedykolwiek rozmawiało z kimś
07:53
about their wishes around death,
154
473855
1692
o swojej woli dotyczącej śmierci.
07:55
and even for people over 75,
155
475571
1910
Nawet wśród osób po 75. roku życia
07:57
only 45 percent of people have ever talked about this.
156
477505
3586
zaledwie 45% kiedykolwiek o tym rozmawiało.
08:01
And the reasons that people give ... you know,
157
481464
2675
A powody, które wymieniają...
08:04
they think that their death is far off
158
484163
1821
Myślą, że śmierć jest jeszcze daleko,
08:06
or they think that they're going to make people uncomfortable
159
486008
2877
albo, że wprawią kogoś w zakłopotanie,
08:08
by talking about it.
160
488909
1386
mówiąc o tym.
08:10
And you know, to a certain extent,
161
490319
1755
W pewnym sensie,
08:12
there are other people out there who are taking care of things for us.
162
492098
3638
to inni ludzie zajmują się tym za nas.
08:15
The government has all this regulation and bureaucracy around things
163
495760
3681
Rząd ma swoje regulacje i całą biurokrację
08:19
like burying a death, for example,
164
499465
2233
wokół śmierci i pogrzebów...
08:21
and there's people like funeral directors
165
501722
1969
Są domy pogrzebowe i osoby,
08:23
who devote their entire working lives to this issue.
166
503715
2596
które zawodowo zajmują się tym problemem.
08:26
But when it comes to our cities
167
506335
1506
Ale jeśli chodzi o nasze miasta
08:27
and thinking about how death fits in our cities,
168
507865
3042
i rozważania, jak śmierć się w nie wpisuje,
08:30
there's much less regulation and design and thought
169
510931
4049
jest zdecydowanie mniej regulacji, zamysłu i projektowania,
08:35
than we might imagine.
170
515004
1316
niż można sobie wyobrazić.
08:36
So we're not thinking about this,
171
516344
2214
My o tym nie myślimy,
08:38
but all of the people we imagine are thinking about it --
172
518582
2900
ale ludzie, którym to zostawiamy...
08:41
they're not taking care of it either.
173
521506
2045
też się o to nie troszczą.
08:43
Thank you.
174
523575
1158
Dziękuję.
08:44
(Applause)
175
524757
2958
(Brawa)
O tej stronie

Na tej stronie poznasz filmy z YouTube, które są przydatne do nauki języka angielskiego. Zobaczysz lekcje angielskiego prowadzone przez najlepszych nauczycieli z całego świata. Kliknij dwukrotnie na angielskie napisy wyświetlane na stronie każdego filmu, aby odtworzyć film od tego miejsca. Napisy przewijają się synchronicznie z odtwarzaniem filmu. Jeśli masz jakieś uwagi lub prośby, skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego.

https://forms.gle/WvT1wiN1qDtmnspy7