The ferocious predatory dinosaurs of Cretaceous Sahara - Nizar Ibrahim

1,964,614 views ・ 2017-06-06

TED-Ed


This video has Turkish subtitles only. Please double-click on the Turkish subtitles below to play the video.

00:00
Çeviri: Nihal Aksakal Gözden geçirme: Saliha Karatepeli
0
0
7000
00:08
Dünyada hayata, kupkuru Sahra Çölü'nden daha az misafirperver olan
1
8086
3830
00:11
çok az yer vardır.
2
11916
2251
00:14
Fakat bu hep böyle değildi.
3
14787
2420
00:17
Yüz milyon yıl önce, Orta-Mikalı olarak da bilinen dönem sırasında,
4
17547
4570
00:22
kocaman bir nehir sistemi günümüzde Mısır ve Fas arası
5
22117
3419
00:25
olarak bilinen bölgede taştı.
6
25536
2811
00:28
O zamanki bütün dünya bize daha farklı gönürdü.
7
28647
3440
00:32
Kıtalar henüz mevcut pozisyonlarını almamışlardı.
8
32317
3041
00:35
Aşırı sıcaklar sıkça yaşanır
9
35618
2010
00:37
ve sert fırtınalar hayatı tahmin edilemez yapardı.
10
37628
3299
00:41
Dinozorlar karada gelişti,
11
41297
2502
00:43
uçan sürüngenler gökyüzünü dolaştı
12
43799
2108
00:45
ve sıcak denizlerde dev deniz sürüngenleri ve köpek balıkları yüzdü.
13
45907
4951
00:51
Küçük memeliler, yani atalarımız, gerçek anlamda bu sıra dışı hayvanların
14
51378
5080
00:56
gölgesinde yaşadı.
15
56458
2070
00:59
Bu devasa yırtıcıların dünyasında,
16
59948
2221
01:02
şu anda Kuzey Afrika olarak bilinen
17
62169
2704
01:04
Devler Nehri
18
64873
2885
01:07
özellikle tehlikeliydi.
19
67758
2661
01:10
Ekosistemlerin bir çoğunda, besin zincirinin en üstü yalnızdır.
20
70809
3939
01:14
Genellikle, yırtıcılara yetecek kadar av yoktur.
21
74748
3330
01:18
Yine de nehir temelli ekosistemdeki su avı türlerinin inanılmaz çeşitliliği,
22
78438
5482
01:23
büyük ve çeşitli bir avcı popülasyonunun birlikte bulunmasına izin vermiş olabilir.
23
83920
6089
01:30
Kem Kem Yatakları adı verilen bölgede bulduğumuz zengin fosiller sayesinde
24
90599
3480
01:34
bunu biliyoruz.
25
94079
1820
01:36
Keşfettiğimiz yırtıcıların birçoğunun
26
96429
3490
01:39
su avlarının farklı boyutları ve çeşitlerini avlamak için
27
99919
3251
01:43
eşsiz adaptasyon sağlayan baş ve göde formları vardır.
28
103170
2731
01:46
Bu Kem Kem yırtıcılarının, bu bölgede çokça bulunan
29
106791
3159
01:49
besin kaynağı olan balıktan faydalanmasına izin vermiştir.
30
109950
4019
01:55
Ayrıca bu, karada yaşayan hayvanları avlamak için ortaya çıkan
31
115489
2973
01:58
yarışmadan kaçınmalarını sağlamıştır.
32
118462
3328
02:03
Nehir sistemindeki av türleri, yukarı dahil tüm yönlerden gelebilen
33
123110
4988
02:08
saldırılarla mücadele etmek zorunda kaldı.
34
128098
2033
02:10
Uçan sürüngenler gökyüzüne hakimdi.
35
130431
2621
02:13
Alanqa Saharica'nın balıkları ve küçük hayvanları yakalamayı sağlayan
36
133052
4180
02:17
dokuz metreye yakın kanatları,
37
137232
3477
02:20
uzun ince çeneleri vardı.
38
140709
2532
02:24
En az yedi farklı tipte timsah benzeri yırtıcı,
39
144661
3289
02:27
yaklaşık on metre uzunluğundaki
40
147950
1901
02:29
Elosuchus da dahil olmak üzere su yollarında devriye gezdi.
41
149851
3180
02:33
Theropodlar denilen T-rex boyutlu etobur dinozorların birden fazla türü,
42
153411
5571
02:38
yan yana yaşadı.
43
158982
1780
02:41
Devler Nehri'nin kralı Spinosaurus'du.
44
161882
3239
02:45
Bu on beş metre uzunluğundaki dinozor, kısa arka bacakları,
45
165661
3881
02:49
esnek kuyruğu
46
169542
2190
02:51
ve geniş ayakları ile
47
171732
1400
02:53
T-Rex'ten bile uzundu.
48
173132
1860
02:54
İki metrelik yelkeni, korkutucu boyutu hakkında diğer hayvanları uyarırdı
49
174992
4210
02:59
ve eş cezbetmek için kullanılmış da olabilir.
50
179202
3810
03:03
Spinosaurus'un uzun ince çeneleri, kaygan suda yaşayan avlara
51
183012
4900
03:07
aman vermemek için mükemmel olan konik dişlerle süslenmiştir.
52
187912
4671
03:13
Ekosistemi gibi bu apeks avcısı
53
193793
3077
03:16
dünyadaki yaşam tarihinde eşsizdir.
54
196870
3740
03:21
Bu korkunç avcılardan geriye kalanlar fosildir.
55
201710
3297
03:25
Neredeyse doksan üç milyon yıl önce, deniz seviyesi yükseldi,
56
205337
3515
03:28
Kem Kem bölgesini sığ bir denizde batırdı.
57
208852
3231
03:32
On milyonlarca yıl sonra,
58
212663
1880
03:34
astroid etkisi,
59
214543
1480
03:36
patlayan volkanlar,
60
216023
1721
03:37
iklimle alakalı değişiklikler
61
217744
2559
03:40
dinozorların, uçan sürüngenlerin ve diğer canlı ve bitki türlerinin
62
220303
5680
03:45
ayrıca ekosistemlerinin yok olmasına sebep oldu.
63
225983
2689
03:49
Bu kitlesel yok oluş, yeni kuş türlerinin,
64
229192
3293
03:52
daha büyük memelilerin ve nihayetinde bizlerin
65
232485
2339
03:54
yükselişinin yolunu açtı.
66
234824
2191
Bu web sitesi hakkında

Bu site size İngilizce öğrenmek için yararlı olan YouTube videolarını tanıtacaktır. Dünyanın dört bir yanından birinci sınıf öğretmenler tarafından verilen İngilizce derslerini göreceksiniz. Videoyu oradan oynatmak için her video sayfasında görüntülenen İngilizce altyazılara çift tıklayın. Altyazılar video oynatımı ile senkronize olarak kayar. Herhangi bir yorumunuz veya isteğiniz varsa, lütfen bu iletişim formunu kullanarak bizimle iletişime geçin.

https://forms.gle/WvT1wiN1qDtmnspy7