The ferocious predatory dinosaurs of Cretaceous Sahara - Nizar Ibrahim

1,964,614 views

2017-06-06 ・ TED-Ed


New videos

The ferocious predatory dinosaurs of Cretaceous Sahara - Nizar Ibrahim

1,964,614 views ・ 2017-06-06

TED-Ed


This video has Polish subtitles only. Please double-click on the Polish subtitles below to play the video.

00:00
Tłumaczenie: Agnieszka Fijałkowska Korekta: Ola Królikowska
0
0
7000
00:08
Niewiele miejsc na Ziemi jest mniej przyjaznych dla życia
1
8086
3830
00:11
niż wysuszona Sahara.
2
11916
2871
00:14
Nie zawsze tak było.
3
14787
2760
00:17
100 milionów lat temu, w okresie kredy,
4
17547
4570
00:22
ten obszar był ogromnym systemem rzecznym,
5
22117
3419
00:25
od dzisiejszego Egiptu po Maroko.
6
25536
3111
00:28
Ówczesny świat wyglądał zupełnie inaczej.
7
28647
3670
00:32
Kontynenty jeszcze nie zajęły obecnych pozycji.
8
32317
3301
00:35
Ekstremalne temperatury były powszechne,
9
35618
2010
00:37
a gwałtowne burze sprawiały, że warunki do życia były nieprzewidywalne.
10
37628
3669
00:41
Dinozaury żyły na lądzie,
11
41297
2502
00:43
pterozaury na niebie,
12
43799
2108
00:45
a gigantyczne gady i rekiny pływały w ciepłych morzach.
13
45907
5461
00:51
Małe ssaki, nasi przodkowie, żyły dosłownie w cieniu
14
51368
5090
00:56
tych niezwykłych istot.
15
56458
3490
00:59
W świecie ogromnych drapieżników
16
59948
2221
01:02
Rzeka Gigantów,
17
62169
1634
01:03
jak niektórzy nazywają północną część Afryki,
18
63803
3955
01:07
była szczególnie niebezpieczna.
19
67758
3051
01:10
W większości ekosystemów na szczycie łańcucha pokarmowego jest mało gatunków.
20
70809
3859
01:14
Zwykle nie ma wystarczającej zdobyczy do zaspokojenia wielu drapieżników.
21
74668
3770
01:18
Jednak dzięki ogromnej ilości zwierząt wodnych w tym ekosystemie
22
78438
5482
01:23
żyła duża i zróżnicowana populacja drapieżników z góry łańcucha pokarmowego.
23
83920
6679
01:30
Wiemy to dzięki skamielinom
24
90599
2430
01:33
znalezionym na obszarze Kem Kem.
25
93029
3400
01:36
Kształt głów i tułowi wielu drapieżników
26
96429
3490
01:39
wskazuje na przystosowanie do polowania na różnej wielkości
27
99919
4351
01:44
zwierzęta morskie.
28
104270
2521
01:46
To pozwoliło drapieżnikom z Kem Kem w pełni korzystać
29
106791
3159
01:49
z obfitego źródła pożywienia tego środowiska - ryb,
30
109950
5539
01:55
i uniknąć bezpośredniej rywalizacji
31
115489
2973
01:58
z drapieżnikami grasującymi na lądzie.
32
118462
4648
02:03
Zwierzęta zmagały się z atakami z każdej strony,
33
123110
4988
02:08
także z powietrza.
34
128098
2333
02:10
Latające gady zdominowały niebo.
35
130431
2621
02:13
Rozpiętość skrzydeł Alanqi wynosiła dziewięć metrów,
36
133052
4180
02:17
a jej smukły dziób pozwalał chwytać ryby
37
137232
3477
02:20
i mniejsze zwierzęta lądowe.
38
140709
3952
02:24
Przynajmniej siedem gatunków krokodylowatych
39
144661
3289
02:27
patrolowało drogi wodne,
40
147950
1901
02:29
w tym ponad 10-metrowy Elosuchus.
41
149851
3560
02:33
Wiele tyranozaurowatych mięsożerców zwanych teropodami
42
153411
5571
02:38
żyło obok siebie.
43
158982
2900
02:41
W obszarze Rzeki Gigantów królował Spinozaur.
44
161882
3779
02:45
Ten 15-metrowy dinozaur był większy od Tyranozaura.
45
165661
3881
02:49
Miał krótkie i silne tylne nogi,
46
169542
2190
02:51
giętki ogon
47
171732
1400
02:53
i szerokie łapy.
48
173132
1860
02:54
Jego dwumetrowe wyrostki kolczyste kręgosłupa odstraszały inne drapieżniki
49
174992
4620
02:59
i służyły przyciąganiu samic.
50
179612
3400
03:03
Długa i smukła szczęka ze stożkowatymi zębami
51
183012
4900
03:07
świetnie nadawała się do łapania śliskich zwierząt z wody.
52
187912
5881
03:13
Z tym drapieżnikiem alfa i jego ekosystemem
53
193793
3077
03:16
nie równa się nic innego w historii życia na Ziemi.
54
196870
4840
03:21
Po przerażających drapieżnikach pozostały tylko skamieliny.
55
201710
3627
03:25
Około 93 miliony lat temu poziom mórz się podniósł
56
205337
3515
03:28
i zamienił obszar Kem Kem w płytkie morze.
57
208852
3811
03:32
Miliony lat później
58
212663
1880
03:34
uderzenie asteroidy,
59
214543
1480
03:36
erupcje wulkanów
60
216023
1721
03:37
i związane z nimi zmiany klimatu
61
217744
2559
03:40
wyeliminowały dinozaury, pterozaury i wiele innych zwierząt i roślin
62
220303
5680
03:45
razem z ich ekosystemami.
63
225983
3209
03:49
Masowe wymarcie stworzyło drogę do powstania nowych gatunków ptaków,
64
229192
4263
03:53
większych ssaków
65
233455
1369
03:54
i w końcu nas.
66
234824
2191
O tej stronie

Na tej stronie poznasz filmy z YouTube, które są przydatne do nauki języka angielskiego. Zobaczysz lekcje angielskiego prowadzone przez najlepszych nauczycieli z całego świata. Kliknij dwukrotnie na angielskie napisy wyświetlane na stronie każdego filmu, aby odtworzyć film od tego miejsca. Napisy przewijają się synchronicznie z odtwarzaniem filmu. Jeśli masz jakieś uwagi lub prośby, skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego.

https://forms.gle/WvT1wiN1qDtmnspy7