How to Live With Fire | Oral McGuire | TED

34,540 views ・ 2024-04-28

TED


Videoyu oynatmak için lütfen aşağıdaki İngilizce altyazılara çift tıklayınız.

Çeviri: nursena berber Gözden geçirme: Elif Usta
00:08
I'd like to acknowledge and pay my respect
0
8547
3837
Anishinaabe Ulusuna ve Üç Ateş Konseyi’ne,
00:12
to the Anishinaabe Nation
1
12425
2461
Ottawa’ya, Chippewa’ya,
00:14
and its Council of Three Fires,
2
14928
3295
ayrıca Potavatomi halkına
00:18
the Ottawa, the Chippewa,
3
18223
2336
teşekkür etmek
ve saygılarımı sunmak istiyorum.
00:20
and the Potawatomi peoples.
4
20559
1960
00:23
I am grateful to be here on your sacred ancestral lands.
5
23353
4546
Burada atalarınızın kutsal topraklarında olduğum için minnettarım.
00:28
Do you see fire as friend or foe?
6
28859
4629
Ateşi dost mu yoksa düşman olarak mı görüyorsunuz?
00:33
In Australia, we have a growing issue around fire that challenges us
7
33864
5130
Avustralya'da,
her yangın mevsiminde bizi zorlayan yangınla ilgili büyüyen bir sorunumuz var.
00:39
every fire season.
8
39035
1836
00:41
And because of our changing climate,
9
41204
2711
Ve değişen iklimimiz nedeniyle,
00:43
there are now other places in the world
10
43915
4171
şimdi dünyada aynı zorlukla karşı karşıya olan
00:48
that are confronted with this same challenge.
11
48128
2711
başka yerler de var.
00:51
My story is about my personal and cultural relationship with fire.
12
51381
5047
Benim hikayem ateşle olan kişisel ve kültürel ilişkim hakkında.
00:57
It has been a life-long relationship
13
57429
2627
Hayat boyu süren bir ilişki oldu
01:00
and as a Mangarda Balladong Nyungar,
14
60098
2044
ve Avustralya”nın güneybatı köşesinden
01:02
a person from the southwest corner of Australia,
15
62142
5422
bir kişi olan Mangarda Balladong Nyungar olarak,
01:07
I acknowledge fire not only as a friend
16
67606
2961
ateşi sadece bir arkadaş olarak değil,
01:10
but as a part of my being and my spirit.
17
70609
4379
aynı zamanda varlığımın ve ruhumun bir parçası olarak kabul ediyorum.
01:16
However, I have also seen firsthand how big a threat fire is.
18
76281
6923
Ancak, bir yangının ne kadar büyük bir tehdit olduğunu ilk elden de gördüm.
01:23
During the Black Summer of 2019 and 2020,
19
83788
4296
2019 ve 2020′nin Kara Yazları boyunca,
01:28
the east coast of Australia burned like never before.
20
88126
4505
Avustralya’nın doğu kıyısı daha önce hiç olmadığı gibi yandı.
01:33
And the whole world saw.
21
93340
1668
Tüm dünyanın gözü önünde.
01:35
The smoke that was huge
22
95800
3337
Büyük duman
01:39
drifted across the southern Pacific Ocean
23
99179
4921
güney Pasifik Okyanusu’ndan
01:44
all the way to Chile and Argentina.
24
104100
3003
Şili ve Arjantin’e kadar sürüklendi.
01:47
And there were glaciers in New Zealand
25
107938
2961
Yeni Zelanda’da aynı dumandan
01:50
that turned brown from that same smoke.
26
110941
2585
kahverengiye dönen buzullar vardı.
01:55
Paradoxically, Australia needs fire.
27
115070
4337
Paradoksal olarak, Avustralya’nın ateşe ihtiyacı var.
02:00
My people applied the right fire
28
120367
2961
Halkım bin yıl boyunca titizlikle ve
02:03
diligently and expertly for millennia.
29
123370
3920
ustalıkla doğru ateşi tatbik etti.
02:08
It shaped the evolution and the DNA
30
128875
4129
Peyzajın ve doğanın kendisinin
02:13
of the landscape and of nature itself.
31
133004
3629
evrimini ve DNA’sını şekillendirdi.
02:17
The elder in this shot
32
137425
2461
Bu görüntüdeki yaşlı adam
02:19
gently reached down and lit the grass
33
139886
4630
yavaşça yere uzandı ve
üzerinde durduğumuz çimleri ve zemini yaktı.
02:24
and the ground that we were standing on.
34
144557
1961
02:27
As the fire slowly trickled, he said to us,
35
147227
4045
Ateş yavaş yavaş alevlenirken bize;
02:31
"Go and stand near a tree and observe what you see."
36
151314
4171
“Git ve bir ağacın yanında dur ve gözlemle.” dedi.
02:36
What we saw was amazing.
37
156111
2210
Gördüklerimiz harikaydı.
02:39
There were all these various insects and critters clambering up the tree trunk,
38
159906
6090
Tüm bu çeşitli böcekler ve yaratıklar yavaş hareket eden ateşten kaçarak
ağacın gövdesine tırmanıyorlardı.
02:46
escaping the slow-moving fire.
39
166037
2836
02:49
The elder then said to us,
40
169207
2795
Yaşlı adam daha sonra bize dönerek;
02:52
"This is the best indication that our burn is the right fire."
41
172002
5255
“Bu, yaktığımız ateşin doğru ateş olduğunun en iyi göstergesidir.” dedi.
02:58
Fire has a sacredness when it is applied through our cultural lore.
42
178174
6131
Ateş, kültürel bilgimiz aracılığıyla uygulandığında bir kutsallığa sahiptir.
03:05
What manifests during the cultural burning
43
185598
2670
Kültürel yakma sırasında ortaya çıkan şey,
03:08
is a spiritual enlivening of nature,
44
188309
2795
yurdun yenilendiği ve toprağın ruhunun uyandırıldığı
03:11
where country is renewed and the spirit of the land is awakened.
45
191604
4255
doğanın ruhsal bir canlandırılmasıdır.
03:15
Kaarl-ngariny is our sacred practice of burning country.
46
195900
3754
Kaarl-ngariny bizim kutsal yurt yakma uygulamamızdır.
03:20
Country, or ancestral lands, in my language is “Boodja.”
47
200196
5339
Yurt, ya da ataların toprakları, benim dilimde “Boodja” dır.
Burada kutsal topraklarıma, Nyungar Boodja’ya
03:26
This is me applying kaarl-ngariny on my sacred lands,
48
206578
5881
03:32
Nyungar Boodja.
49
212500
1126
Kaarl-ngariny’yi uyguluyorum,
03:34
Nyungar Boodja is 200,000 square kilometers in size.
50
214252
4838
Nyungar Boodja 200.000 kilometrekare büyüklüğündedir.
03:39
This map shows the 14 language groups of my people,
51
219549
4046
Bu harita halkımın, Nyungar ulusunun
03:43
the Nyungar nation.
52
223595
1793
14 dil grubunu gösteriyor.
03:45
My language group is Ballardong.
53
225430
2294
Benim dil grubum Ballardong.
03:49
Boodja gives my people identity, connectedness and spirit.
54
229184
5463
Boodja halkıma kimlik, bağlılık ve ruh veriyor.
03:55
This is Aboriginal Australia.
55
235648
2128
Burası Aborijin Avustralya.
03:57
At the time of first contact,
56
237817
2378
İlk temas sırasında,
04:00
there were over 800 First Nations language groups
57
240236
3754
800′den fazla İlk Milletler dil grubu
04:03
and 250 distinctly Indigenous nations.
58
243990
4088
ve 250 belirgin Yerli ulus vardı.
04:08
Pre-colonization and for 65,000 years,
59
248953
4296
Sömürgecilik öncesi ve 65.000 yıl boyunca
04:13
our lands were managed by cycles of creation
60
253249
3546
topraklarımız, Birinci Yasa yöntemlerimiz aracılığıyla
04:16
through our First Law ways.
61
256836
3420
yaratılış döngüleri tarafından yönetildi.
04:20
However, since 1788, Boodja has been suffering
62
260924
5088
Bununla birlikte, 1788′den beri Boodja,
04:26
from the introduced destructive cycles of colonialism,
63
266054
4671
sömürgecilik, kalkınmacılık, kapitalizm ve sanayileşmenin getirdiği
04:30
developmentalism,
64
270767
2210
yıkıcı döngülerinden muzdariptir.
04:33
capitalism and industrialization.
65
273019
2878
04:36
These have all contributed significantly to climate change on my Boodja.
66
276731
5422
Bunların hepsi Boodja’mdaki iklim değişikliğine
önemli ölçüde katkıda bulundu.
04:43
Part of my relationship with fire
67
283321
2669
Ateşle olan ilişkimin bir kısmı,
04:45
included me having an 18-year-long career
68
285990
3504
Perth’de profesyonel bir itfaiyeci olarak
04:49
as a professional firefighter in Perth.
69
289536
2627
18 yıllık bir kariyer yapmamı içeriyordu.
04:53
It is here that I learned a deep respect for the destructive force of fire
70
293039
6340
Burada ateşin yıkıcı gücüne ve onun müthiş gücüne
derin bir saygı duymayı öğrendim.
04:59
and its awesome power.
71
299420
1377
05:01
Since fire was considered our enemy,
72
301756
3379
Ateş düşmanımız olarak kabul edildiğinden,
05:05
as fierys, we were trained to control it.
73
305135
2627
onu kontrol etmek için eğitildik.
05:08
So we learned about fire behavior and fire management.
74
308763
3921
Böylece yangın davranışı ve yangın yönetimi hakkında bilgi aldık.
05:13
I would have attended over 2,000 bush fires
75
313351
3378
2000′den fazla çalı yangınına katıldım,
05:16
many of which resulted from controlled burns getting out of control
76
316771
5339
bunların çoğu kontrollü yangınların kontrol dışına çıkmasından kaynaklanarak
büyük bir yangına dönüştü.
05:22
and becoming wildfires.
77
322152
1710
05:24
As a professional firefighter,
78
324445
1502
Profesyonel bir itfaiyeci olarak,
05:25
I learned that our mission is to protect property and save life.
79
325947
5631
misyonumuzun mülkü korumak ve hayat kurtarmak olduğunu öğrendim.
05:32
But as First Nations and traditional custodians of our lands,
80
332328
3754
Ancak topraklarımızın İlk Milletleri ve geleneksel koruyucuları olarak,
05:36
our two key principles for applying the right fire
81
336124
3920
doğru ateşi uygulamak için iki temel ilkemiz,
05:40
is to put Boodja first
82
340044
1919
Boodja’yı ilk sıraya koymak
05:41
and to keep nature balanced.
83
341963
2002
ve doğayı dengede tutmaktır.
05:44
We cannot keep countries safe by burning everything indiscriminately
84
344549
3795
Toprağa kadar her şeyi ayrım gözetmeksizin yakarak
ülkeleri güvende tutamayız.
05:48
to the ground.
85
348344
1210
05:50
The ground is sacred, and we must protect and preserve it.
86
350430
3795
Toprak kutsaldır ve onu korumalı ve muhafaza etmeliyiz.
05:55
This is the result of a controlled or prescribed burn.
87
355059
3796
Bu, kontrollü veya reçeteli bir yakma olayının sonucudur.
06:00
It was carried out by DBCA,
88
360106
2419
Batı Avustralya’da parkları ve vahşi yaşamı yöneten bir ajans olan
06:02
an agency in Western Australia that manages parks and wildlife.
89
362525
3587
DBCA tarafından gerçekleştirildi.
06:07
This type of burning occur
90
367030
2377
Bu tür yanmalar,
en kısa sürede mümkün olduğunca fazla çalılık arazisini temizlemek için
06:09
when incendiary devices are dropped from aircraft
91
369449
3962
06:13
in order to take out as much bushland as possible
92
373453
3920
uçaktan yangın çıkarıcı cihazlar
06:17
in the shortest amount of time.
93
377415
2294
düşürüldüğünde meydana gelir.
06:20
This burning is destructive to nature and to Boodja.
94
380210
4421
Bu yakma doğaya ve Boodja’ya zarar vermektedir.
06:25
The burn marks on this jarrah tree,
95
385215
2335
Kutsal türlerimizden biri olan
06:27
one of our very sacred species, is 10 foot high.
96
387550
3837
bu jarrah ağacındaki yanık izleri 10 fit yüksekliğinde.
06:31
This is not consistent with our cultural lore
97
391846
3420
Bu, kültürel bilgimiz
06:35
and standards for applying fire.
98
395266
2336
ve yangın uygulama standartlarımızla tutarlı değil.
06:37
The dark charring indicate the intensity of the heat
99
397977
4213
Koyu kömürleşme, ısının yoğunluğunu
06:42
and the height of the flames.
100
402232
1918
ve alevlerin yüksekliğini gösterir.
06:44
You can see that this landscape is devastated from this controlled burn.
101
404817
4713
Tabiatın bu kontrollü yanmadan harap olduğunu görebilirsiniz.
06:50
I remember a Nyungar elder in my community
102
410198
3462
Topluluğumda bir Nyungar yaşlısını hatırlıyorum,
06:53
once very angrily referred to this type of burning
103
413701
4380
bir keresinde büyük bir öfkeyle bu tür yangınlardan ve bunu yapan kişilerden
06:58
and the people that carry it out as “legal arsonists.”
104
418081
4045
“yasal kundakçılar” olarak bahsetmişti.
07:02
Right across Australia, and in many parts of the world,
105
422752
3837
Avustralya’nın her yerinde ve dünyanın birçok yerinde
07:06
the very real impact of climate change and wildfires
106
426589
3962
iklim değişikliğinin ve orman yangınlarının gerçek etkisi
07:10
are destroying nature in many ways.
107
430551
3003
doğayı bir çok açıdan yok ediyor.
07:14
We must today provide care for Mother Earth like never before.
108
434305
4880
Bugün Dünya Ana'ya daha önce hiç olmadığı kadar özen göstermeliyiz.
07:20
As Nyungar people, our fight to stay connected to our sacred lands
109
440561
4130
Nyungar halkı olarak, kutsal topraklarımıza bağlı kalma mücadelemiz,
07:24
is dependent on our ability and freedom to practice kaarl-ngariny.
110
444691
4796
kaarl-ngariny’yi uygulama yeteneğimize ve özgürlüğümüze bağlıdır.
07:29
Kaarl-ngariny requires us to be able to read country,
111
449988
4462
Kaarl-ngariny yurdumuzu okuyabilmemizi gerektiriyor,
07:34
keeping Boodja healthy keeps us healthy.
112
454492
2669
Boodja’yı sağlıklı tutmak bizi sağlıklı tutar.
07:37
This is kaarl-ngariny, the right fire, as it is applied in Queensland,
113
457662
5172
Bu, kuzey Avustralya Queensland’de uygulanan
doğru yangın olan kaarl-ngariny.
07:42
northern Australia.
114
462834
1543
07:45
This is what a healthy, clean burn looks like.
115
465211
2544
Sağlıklı, temiz bir yanma böyle görünür.
07:47
When we burn the right way,
116
467755
1835
Doğru şekilde yaktığımızda,
07:49
we know country will regenerate in balance.
117
469632
3754
arazinin denge içinde yeniden oluşacağını biliyoruz.
07:54
The balanced health is dependent on how and when fire is applied.
118
474053
3587
Dengeli sağlık, yangının nasıl ve ne zaman uygulandığına bağlıdır.
07:58
Remember the right fire at the right time,
119
478349
3545
Unutmayın, doğru yerde doğru zamanda
08:01
in the right place.
120
481894
1544
doğru ateş.
08:04
Cultural burns are different across differing ecological regions.
121
484063
5297
Kültürel yakma uygulamaları, farklı ekolojik bölgelerde farklıdır.
08:09
This is a cool burn in Victoria, in southeastern Australia.
122
489819
3670
Bu, Avustralya’nın güneydoğusundaki Victoria’da serin bir yanık.
08:13
The principles of how, why and when to burn
123
493531
4004
Nasıl, neden ve ne zaman yakılacağına dair ilkeler
08:17
remain consistent across all regions
124
497535
2836
tüm bölgelerde ve tüm İlk Milletler grupları arasında tutarlıdır.
08:20
and amongst all First Nations groups.
125
500371
2753
08:23
Fire is medicine for country.
126
503541
2377
Ateş ülke için ilaçtır.
08:26
It heals the land and it cleanses it,
127
506711
2836
Toprağı iyileştirir, temizler
08:29
and it renews the spirit of Boodja.
128
509547
2795
ve Boodja'nın ruhunu yeniler.
08:33
In 2008, my family took possession of 2,100 acres
129
513051
4879
2008 yılında ailem, Batı Avustralya’nın buğday kuşağı bölgesindeki
08:37
in our ancestral lands
130
517972
1794
atalarımızın topraklarında
08:39
in the wheatbelt region of western Australia.
131
519766
2377
2.100 dönümlük alanın sahibi oldu.
08:42
This country had been badly overcleared,
132
522852
4254
Bu arazi aşırı derecede temizlenmiş,
08:47
overgrazed, overfertilized and overcropped.
133
527148
5172
aşırı otlatılmış, aşırı gübrelenmiş ve aşırı ekim yapılmıştı.
08:53
Our vision, which we saw as our responsibility,
134
533071
3670
Bizim sorumluluğumuz olarak gördüğümüz vizyonumuz
08:56
was to heal this land.
135
536783
1668
bu toprakları iyileştirmekti.
08:59
So we set out to plant native endemic species of plants
136
539410
5547
Bu yüzden yerli endemik bitki türlerini dikmeye başladık ve
09:04
which in turn attracted all sorts of other native birds, animals,
137
544999
5339
bu da diğer her türlü yerli kuş, hayvan,
09:10
flowers and grasses to also return.
138
550380
3461
çiçek ve otları geri döndürdü.
09:14
My brothers and I and our children have been practicing kaarl-ngariny
139
554175
3921
Kardeşlerim, ben ve çocuklarımız 15 yıldır bu Boodja üzerinde
09:18
on this Boodja now for 15 years.
140
558137
2920
Kaarl-Ngariny uygulaması yapıyoruz.
09:21
This is the same photo seven years later.
141
561724
2920
Bu yedi yıl sonra aynı fotoğraf.
09:24
Today, the trees in the foreground are so large,
142
564685
2545
Bugün ön plandaki ağaçlar o kadar büyük ki,
09:27
they restrict the view of this landscape.
143
567230
1960
bu manzaranın görünümünü kısıtlıyorlar.
09:29
The right fire at the right time is very good for our environment.
144
569774
4171
Doğru zamanda doğru yangın çevremiz için çok iyidir.
09:34
It's very good for Boodja and it's very good for us.
145
574612
4004
Boodja için de, bizim için de çok iyi.
09:39
This is it today.
146
579200
1335
Bugün bu halde.
09:41
A big part of what helped us achieve our goal,
147
581119
3503
Hedefimize, sabırla tutkumuza ulaşmamıza
09:44
our patient ambition,
148
584664
1752
yardımcı olan şeyin büyük bir kısmı,
09:46
was the application of kaarl-ngariny across our landscape.
149
586457
3671
peyzajımızda kaarl-ngariny'nin uygulanmasıydı.
09:50
Kaarl-ngariny is an important element
150
590753
3087
Kaarl-ngariny, İlk Milletler rejeneratif arazi yönetimi modelimizin
09:53
of our First Nations regenerative land management model.
151
593881
3420
önemli bir unsurudur.
09:58
This regenerative land management model
152
598511
3420
Bu rejeneratif arazi yönetimi modeli,
10:01
is a contemporary version of our traditional practice
153
601931
2836
geleneksel arazi bakımı uygulamamızın
10:04
of caring for country.
154
604809
1543
çağdaş bir versiyonudur.
10:07
Seeing country in a holistic sense
155
607437
2502
Ülkeyi bütünsel anlamda görmek
10:09
and understanding how it is a part of us
156
609981
4045
ve onun nasıl bizim bir parçamız olduğunu
10:14
and we are a part of it
157
614026
2169
ve onun bir parçası olduğumuzu anlamak,
10:16
is important in the practice of caring for country.
158
616237
3045
yurdumuza özen göstermede önemli bir yere sahiptir.
10:20
Fire management in Australia is critical to the biodiverse
159
620074
3170
Avustralya’da yangın yönetimi, topraklarımızın biyolojik çeşitliliği
10:23
and ecological health of our land.
160
623286
3170
ve ekolojik sağlığı için kritik öneme sahiptir.
10:26
When ecological health is poor or nonexistent,
161
626456
4004
Ekolojik sağlık zayıf olduğunda veya mevcut olmadığında,
10:30
biodiversity and spirit is also poor or nonexistent.
162
630501
4588
biyolojik çeşitlilik ve ruh da zayıftır veya yoktur.
10:35
Therefore, to heal the spirit of our lands,
163
635923
3170
Bu nedenle, topraklarımızın ruhunu iyileştirmek için,
10:39
we must protect,
164
639093
1543
her yerde Boodja’nın biyolojik çeşitliliğini ve ekolojisini
10:40
conserve and regenerate the biodiversity and ecology of Boodja everywhere.
165
640678
6757
korumalı, muhafaza etmeli ve yenilemeliyiz.
10:49
Fire can be either a very important ally
166
649020
4629
Eğer doğru ateşi doğru zamanda
10:53
or a massively destructive threat,
167
653691
3253
doğru yerde yakmayı taahhüt etmezsek
10:56
if we don't commit to manage and apply the right fire
168
656986
4463
ateş ya çok önemli bir müttefik ya da
11:01
at the right time in the right place.
169
661449
3170
büyük ölçüde yıkıcı bir tehdit olabilir.
11:05
Thank you.
170
665411
1168
Teşekkür ederim.
11:06
(Applause)
171
666579
3003
(Alkış)
Bu web sitesi hakkında

Bu site size İngilizce öğrenmek için yararlı olan YouTube videolarını tanıtacaktır. Dünyanın dört bir yanından birinci sınıf öğretmenler tarafından verilen İngilizce derslerini göreceksiniz. Videoyu oradan oynatmak için her video sayfasında görüntülenen İngilizce altyazılara çift tıklayın. Altyazılar video oynatımı ile senkronize olarak kayar. Herhangi bir yorumunuz veya isteğiniz varsa, lütfen bu iletişim formunu kullanarak bizimle iletişime geçin.

https://forms.gle/WvT1wiN1qDtmnspy7